The Central Fannaichs

 



Nr 213, Meall a’Chrasgaidh; nr 214, Sgurr nan Clach Geala; nr 215, Sgurr nan Each

Wymowa: (uzupełnić)

Znaczenie nazwy: hill of the crossing; peak of the white stones; peak of the horses (za Munromagic)

Wysokość: 934 m n.p.m.; 1093 m n.p.m.; 923 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 243.; 53.; 267.

Data wejścia: 12.5.18

 

Fannichsy nazywają sie tak od Loch Fannich. Ta piękna grupa górska liczy sobie dziewięć munrosów leżących w jednej poskręcanej jak Mississipi grani, tak że hardkorowcy mogą je trzasnąć na jeden raz. Zwykli ludzie rozbijają jednak grań na więcej wycieczek. Cztery najbardziej wschodnie munrosy przeszliśmy już parę lat temu, tym razem mieliśmy zaliczyć trzy środkowe.

Fannichsy są fantastycznie położone pomiędzy Inverness a Ullapool – to już ten rejon Szkocji że czuć Północ. Wszystkie są ponadto łatwo dostępne z dróg, nie ma nie wiadomo jak długiego podchodzenia ani konieczności nocowania w bothies. 

Trasę rozpoczyna się z parkingu leżącego po zachodniej stronie A832. Należy stamtąd przejść kilkadziesiąt metrów w kierunku na Inverness, do drogowskazu. Dalej drogą i na pierwszym rozwidleniu skręcić w lewo. Za mostem są dwie opcje – kontynuować wyraźną ścieżką (opcja krótsza ale będzie trzeba przechodzić przez rzekę) bądź w lewo błotnistym szlakiem wyjeżdżonym przez quady. Ten prowadzi do kolejnego mostku nie zaznaczonego na mapach a używanego przez quadowców. Opcja zalecana przy dużym stanie wody! Oba warianty wyprowadzają w dolinę utworzoną od lewej przez środkowe, a od prawej zachodnie Fannichsy.



Na pierwszego munrosa nie ma ścieżek i od nas tylko zależy kiedy zaczniemy się wbijać do góry. Myśmy kierowali się GPSem. Poniżej pięknie widać czym różni się typowe chodzenie po szkockich górach od chodzenia znakowanymi szlakami:



Z początku zbocze jest bardzo strome i można się tam serio umęczyć. Im bliżej kopuły szczytowej tym bardziej jednak teren się kładzie.

Zachodnie Fannichsy a konkretnie Sgurr Breac:



W panoramie rządzi An Teallach a zwłaszcza pinakle Corrag Bhuidhe oraz The Lord Berkeley’s Seat pięknie widoczne poniżej. 



Strzelisty szczyt za Sgurr Breac to zaś wspaniały Fionn Bheinn z poprzedniej notki.



W panorami w kierunku południowym najładniej wygląda Cheescake, czyli Bidein a’Choire Sheasgaich. Umordowaliśmy się tam nieludzko w 2015, w kopnym śniegu.



Na Meall a’Chrasgaidh. Jest to jeden z mniej spektakularnym Fannichsów (zdjęcie z odległości będzie później) ale wchodzenie na niego jest wyjątkowo upierdliwe. Nie na podium ale w pierwszej dziesiątce.



Dalsza droga na Sgurr nan Clach Geala wiedzie po grani:



Po jej lewej stronie są piękne krzesanice. Ten munros ma najładniejszy kocioł w całych Fannichsach i uważam że również najwięcej charakteru, mimo że wysokościowo przegrywa z liderem Sgurr Morem.



Wierzchołek:



To małe to Sgurr nan Each, ładna mikra góra niestety całkowicie przytłoczona przez potężnego sąsiada.



Zapowiedziany widok na Meall a’Chrasgaidh. Totalny stóg siana. Dalej widać szczyty i szczyciki Dalekiej Północy:



Grań od drugiej strony a w lewej górnej części zdjęcia Beinn Dearg. Po prawej jeszcze przez nas nie zdeptany Am Faogahach.



Po prawej oczywiście An Teallach a jezioro obok to Loch na Sealga.



Na wierzchołku:



Podziwiając Sgurr Mora. On tylko z tej strony jest taki obły, z drugiej również posiada fajny kocioł, acz z tego co pamiętam nie robiący takiego wrażenia jak ten opadający ze Sgurr nan Clach Geala.



Sgurr Breac i a’Chailleach, a za nimi Slioch:



Sfotografowaliśmy jednego z tych dzików dla których ogarnięcie całej grani Fannaichs na raz jest wykonalne. Gość na większości odcinków biegł, nie miał żadnego plecaka, wody, totalny light & fast. 



Sgurr nan Each wydaje się tak maleńki przy swym sąsiedzie że trudno uwierzyć w jego status munro. Ich miejsca na munro-liście to odzwierciedlają: Sgurr nan Clach Geala jest pięćdziesiąty trzeci, Sgurr nan Each dwieście sześćdziesiąty siódmy. Z Fionn Bheinna wydawało się że Sgurr nan Each to nie tyle samodzielna góra ile wybrzuszenie w grani. 



Rzut oka na Sgurr nan Clach Geala. Przełęcz z tej strony jest bardzo głęboka ale na ostatniego munrosa już tylko kawałek. Tamtemu biegaczowi wystarczyło może z 15 min od jednego munro do drugiego 🙂



Dwa najbardziej dramatyczne szczyty Fannaichsów, czyli Sgurr nan Clach Geala i Sgurr Mor. Ten drugi jest o 17 metrów wyższy.



Szczytowe ze Sgurr nan Each z widokiem na Loch Fannich. Tam właśnie zdałam sobie sprawę że z żadnego dziesiejszego wierzchołka nie zdołałam wypatrzeć Ben Nevisa – doszliśmy do wniosku że musiały go zasłaniać munrosy znane jako Strathfarrar Four – to te cztery prominentne góry kawałek w lewo od mojego kolana.



Ze Sgurr nan Each zeszliśmy w dolinę pomiędzy centralną a zachodnią odnogą grani Fannaichs. Teren typowy, podmokły, w inną pogodę zapewne trudny do pokonania suchą nogą. Niżej pojawia się ścieżka – tym razem nie szliśmy przez wariant dla quadów lecz znaleźliśmy miejsce gdzie dało się przekroczyć rzekę bez większej gimnastyki. Ta opcja jest nieco – może o jakiś kilometr? – krótsza. 

Trasa liczy sobie 18 km jest więc jaki na highlandzkie warunki przeciętnej długości. Popracować trzeba głównie na pierwszym podejściu. 


Fionn Bheinn

 

Nr 212, Fionn Bheinn

Wymowa: fion-wen

Znaczenie nazwy: white hill (za Munromagic)

Wysokość: 933 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 246.

Data wejścia: 11.5.18

 

Chcąc z Inverness dojechać do Kinlochewe i Torridonu, zaraz za Garve musimy skręcić z A835 w A832. Jedną z miejscowości (mini-mikro miejscowości) na tej trasie jest Achnasheen, samo w sobie warte wzmianki jedynie o tyle, że można tam skręcić do lokalnej metropolii Lochcarron. Kiedy przejeżdżamy przez Achnasheen, połogie zbocze po północnej stronie drogi to właśnie Fionn Bheinn. 



Cameron McNeish twierdzi iż jedynym interesującym faktem odnośnie tego munro jest wymienienie go w przepowiedni Brahana Seera. Brahan Seer aka Kenneth McKenzie żył w Highlandzie w XVII wieku i był jakoby wieszczem, chociaż mnie się raczej wydaje że żarł grzyby, albowiem przepowiednia która nas interesuje brzmi :

„The day will come when a raven, attired in plait and bonnet, will drink his fill of human blood on Fionn-bheinn, three times a day, for three successive days”.

Czyli: dzień nadejdzie, gdy kruk z warkoczem i w czepku będzie pił ludzką krew na Fionn-bheinnie, trzy razy dziennie przez trzy dni z rzędu. Grzyby i bad trip jak nic. 

W Achnasheen można zostawić samochód na parkingu koło opuszczonej stacji benzynowej, gdzie też spotkaliśmy miejscowych:



Należy stamtąd przejść na drugą stronę szosy, przekroczyć strumień po mostku i koło budki telefonicznej (tak mówi Walkhighlands >>LINK<< i mapa choć ja szczerze mówiąc żadnej budki nie pamiętam) kontynuować w stronę zboczy szeroką wyjeżdżoną drogą (zaraz na początku jest brama). 

Poniżej korbet Sgurr a’Mhuillin, całe 879 m n.p.m.:



Widok na zasadniczo całe Achnasheen. Może są gdzieś tam jeszcze jakieś domy, ale generalnie to taki bardziej przysiółek niż faktycznie miejscowość.



Drogą wzdłuż strumienia pniemy się łagodnymi zboczami, aż po prawej nie odsłoni się kopa szczytowa. Należy wówczas skręcić w prawo i kontynuować już wg uznania, bo ścieżki/ścieżek nie ma. Przy dobrej widoczności nie powinno to sprawiać problemów nawigayjnych bo teren jest wizualnie dość oczywisty. We mgle bez GPSa zdecydowanie nie polecam.

Dość szybko zaczynają być widoczne bliskie szczyty Torridonu, Liathach i Beinn Eighe:



An Teallach pod nieoczywistym kątem:



Niestety tym razem nie wstawiam fotki szczytowej ponieważ moje dwa zdjęcia z wierzchołka są totalnie nieostre. Jest tam w każdym razie trianguł.

Fionn Bheinn może i jest kopą, kapustą et caetera ale szczerze mówiąc to samo można powiedzieć o bardzo wielu munrosach, zwłaszcza na wschodzie. A z wielu tych wschodnich kapust widok jest jedynie na inne kapusty. Fionn Bheinn jest natomiast położony tak rewelacyjnie, że tuż obok mamy torridońskie olbrzymy, Sliocha, Fisherfield Six, piękną grupę The Fannichs, po drugiej stronie szosy Moruisg, nieco dalej Ben Wyvisa, Strathfarrar Four, oraz munrosy nad Loch Monar i Loch Mullardoch. To wspaniały punkt widokowy i naprawdę szkoda że dzień był taki szary i nie było zbyt fotogenicznie. 



Slioch i Lochan Fada:

Slioch solo – góra fotogeniczna i majestatyczna z każdej strony:



Fragment The Fannichs i zarazem część trasy planowanej na kolejny dzień. Munro po prawej to najwyższy z Fannichsów, Sgurr Mor, na którym już byliśmy. Po lewej znajdują się Sgurr nan Clach Geala i mały Sgurr nan Each o których (i jeszcze jednym) będzie w kolejnej notce.



Na wierzchołku siedzieliśmy bardzo krótko ze względu na trudny do zniesienia wiatr. Zejście wypadło innym ramieniem góry i tam już ścieżka była. Początkowo szliśmy wzdłuż kotła – choć nieprzesadnie spektakularny, jest jedynym rysem Fionn Bheinna o którym można powiedzieć że ma jakiś charakter:



Dość szybko należy skręcić w prawo i kierować na zieloną plantację iglaków przez którą na przestrzał biegnie scieżka. Znów, w jasny nie mglisty dzień nie powinno być najmniejszego problemu, jako że Achnasheen leży pod nami jak na talerzu. Cała pętla to 12 km z czego ostatni idzie się już po szosie.



Kruka nie spotkaliśmy choć go wypatrywałam. Zapewne już dawno zrezygnował, gdyż Fionn Bheinn nie jest bynajmniej górą obleganą i jakkolwiek może od biedy znalazły by się trzy dni z rzędu kiedy jest odwiedzany przez baggerów – ale na pewno nie trzy razy dziennie. Kruk po prostu nie zdzierżył.

 

Ben Wyvis

 

Nr 211, Ben Wyvis

Wymowa: ben ływis

Znaczenie nazwy: terrible hill albo awesome hill (Munromagic, Walkhighlands)

Wysokość: 1046 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 85.

Data wejścia: 29.4.18

 

Ben Wyvis leży w Easter Ross, dominując nad nizinnymi rejonami Moray Firth i Black Isle. Widać to szczególnie kiedy jedzie się A9 do Inverness i jego potężna bryła zamyka horyzont. Na wschód od Ben Wyvisa nie ma już żadnych munrosów, na północy (jeśli rozumieć to jako „na północy w linii z grubsza prostej”) najbliższymi munrosami będą Ben More Assysnt i Ben Klibreck. Za sąsiadów należy wobec tego uznać położone na północnym zachodzie The Fannaichs oraz Beinn Dearg munros. 

Start z parkingu przy drodze A835 niedaleko Garve. Parking jest oznaczony jako „Ben Wyvis car park” a więc idiotproof. Wybiega stamtąd fantastycznie utrzymana ścieżka, wytrasowana tak by ominąć bagna, która prowadzi na sam wierzchołek munrosa więc o ile nie ma głębokiego śniegu na tej trasie nie ma prawa być problemów nawigacyjnych.

Ben Wyvis z podejścia wygląda jak wyrzucony na brzeg wieloryb. Kopa z prawej to An Cabar i tamtędy idzie trasa.



An Cabar – można wypatrzeć ścieżkę:

Z podejścia na An Cabar doskonale widać kontynuację A835, biegnącą pomiędzy grupą The Fannaichs a grupą Beinn Dearga. Poniżej fragment The Fannaichs, w kadrze zmieściły się cztery z widocznych pięciu munrosów ( w grupie jest ich dziewięć).



Loch Glascarnoch oraz An Teallach:



Dalej na zachód widoczny był także Slioch, góry Torridonu, oraz górski bajzel pomiędzy Glen Torridon a Glen Affric, czyli to największe zaglębie munrosów i jedno z największych pustkowi w Szkocji.



Jeszcze raz Loch Glasgarnoch, tym razem z widoczną tamą oraz zajazdem Altguish Inn:



Na poniższym zdjęciu rozpoznaję Liathach, „tył” Beinn Eighe oraz Beinn Alligin. Widać też fragment Loch Maree i ośnieżony wierzchołek Sliocha.



Wspinaczka na An Cabar – wszystkiego 2 km –  jest dość żmudna, kilkakrotnie mylnie wydaje się że zaraz osiągniemy wypłaszczenie.



Poniżej punkt z którego będzie już łatwo. Za An Cabar zaczyna się Glas Leathad Mor, bardzo lekko wznoszący się grzbiet wyprowadzający na wierzchołek, długi na niecałe 3 km.



Widoczność w stronę Inverness była kiepska, miasto ledwo było widać i zdjęcia robione w tamtym kierunku wyszły słabo. Góry natomiast wyglądały wspaniale chociaż poniżej Torridonu ciężko było rozpoznać poszczególne szczyty.



Glas Leatchad Mor pokonaliśmy ekspresowo, nachylenie jest tam minimalne:



Część Highlandu o której napisałam że ciężko rozpoznać co jest co: to po prostu za duże zatrzęsienie wierzchołków, a nie są one tak charakterystyczne jak Black Cuillins, Five Sisters w Glen Shiel czy Sgurr na Ciche. Z daleka raczej obłe, choć przy bliższym poznaniu okazuje się że część z nich ma spory charakter. 



Na wierzchołku:



Poniżej można wypatrzeć sylwetki-widma Ben Hope’a, Ben Loyala oraz Ben Klibrecka.



Powrót oczywiście po własnych śladach.



Trasa liczy sobie ok. 7 km, z jedynie czego dwukilometrowy odcinek na An Cabar może zmęczyć. Ścieżka jest fantastyczna i utrzymana tak jak w bardzo niewielu miejscach w Highlandzie (przychodzi do głowy Ben Lawers no i oczywiście Pony Track). Widoki są spektakularne ze względu an wyizolowane położenie Ben Wyvisa chociaż ja osobiście preferuję być „w centrum zamieszania”. Last but not least, ze względu na bliskość drogi i parking komplikacji logistycznych po prostu nie ma. Gdybym mieszkała w Inverness miałabym tę górę pozaliczaną we wszystkich porach roku. 



Stob Ban

 

 

Nr 210, Stob Ban

Wymowa: stob ban

Znaczenie nazwy: white peak (zaWalkhighlands)

Wysokość: 977 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 178.

Data wejścia: 18.3.18

 

Stob Ban jest częścią grupy The Grey Corries acz jako jedyny z ichniejszych munrosów nie leży w głównej grani, jest też znacznie niższy niż pozostałe i przechodzenie go razem z resztą grupy może być dla baggera o przeciętnych możliwościach nieco problematyczne, gdyż znacznie wydłuża i tak już konkretną trasę. Stąd właśnie weszliśmy na niego wczoraj choć na Grey Corries byliśmy w 2016 roku: >LINK<.

W Spean Bridge należy skręcić w drogę prowadzącą do Coirechoille Farm. Za farmą można jeszcze kawałek podjechać i zostawić samochód w zatoczce za drugą z bram dla bydła. Stamtąd, ignorując ostry skręt w prawo, kontynuujemy główną odnogą drogi która będzie wkrótce wkraczać w dolinę obramowaną przez The Grey Corries od Zachodu a korbety Cruach Innse i Sgurr Insse od Wschodu. Odcinek doliną to ok 7 km, bardzo łagodnie wznoszącym się terenem (zyskujemy ok. 220 metrów wysokości). Poniżej munro Stob Choire Claurigh, którego z początku wzięliśmy za Stob Bana i perspektywa podchodzenia nieco nas zdetonowała:



Kiedy dochodzimy do Lairig Leacach bothy warto zrobić przerwę, bo od tego momentu już będzie do góry. Bothy jest maleńkie, wyposażone w piętrowe prycze gdzie mogłoby się ścisnąć myślę osiem osób. Jest też całkiem ciepłe dzięki grubym ścianom. Można wpisać się do zeszytu albo podpisać na drewnie pryczy jak większość. 

Za bothy jest już podnóże Stob Bana. To bardzo ładna mała góra. Choć w sąsiedztwie swoich braci Grey Corries oraz bliźniaczych munro The Easains po drugiej stronie wydaje się mikra, ma ładny trójkątny wierzchołek i jest szalenie fotogeniczna. Jak widać najpierw należy podejść na garb, za którym teren się wypłaszcza by wkrótce znów spiętrzyć w bryłę szczytu właściwego.



Raki założylismy wkrótce po wyjściu z bothy, śnieg był idealny – lekko zmrożony, nie przepadający.



Uwielbiam zimę w górach i zimowe zdjęcia, stąd tak duża ich liczba przy stosunkowo niedługim wpisie. Tegoroczna zima jest w Szkocji jak na lokalne warunki sroga i wyjątkowo długa, stąd udało się załapać na takie warunki – przeważnie o tej porze (pomijając Cairngormsy czy północną Ben Nevisa) jest już mocno wiosennie.



Stob Ban z garbu – eleganckie linie charakterystyczne dla The Grey Corries i sąsiednich The Mamores. W lecie wierzchołek jest (z tego co pamiętam z wycieczki w Corries) pokryty szarymi kamiennymi osypiskami.



Spotkaliśmy około 10 osób, w tym trzech szybkich Billów w kaskach którzy jako jedyni poszli gdzieś dalej, na logikę na Corries chociaż kto ich tam wie, odkąd na Walkhighalds widziałam relację gościa który jednego dnia zaliczył osiem munrosów które my przechodziliśmy na cztery razy, spodziewam się wszystkiego.



Szłoby się świetnie gdyby nie wiało. Przy co silniejszych podmuchach nie byłam w stanie iść.



Fragment The Grey Corries:



Dzięki temu że szło z nami sporo luda (jak na lokalne warunki) mamy zdjęcia takie jak lubię najbardziej, gdzie widać proporcje człowieka i góry. 



Poniżej widać dwa Pasterze Glencoe, Buachaille Etive Mor oraz Buachaille Etive Beag. Bryła pomiędzy nimi to chyba Ben Starav.



Ostatnie podejście, to na trójkąt wierzchołka, jest dość strome i daje popalić. Dlatego ukryta pod śniegiem ścieżka biegnie zygzakami.



Tu dobrze widać The Easains, munrosy graniczne: na wschód od nich kończą się charakterystyczne dla West Highlands góry o lekkich subtelnych liniach i małych wierzchołkach a zaczynają się już takie w typie bardziej naleśnikowym (choć nie znaczy to że nudne i nie trzeba ich brać serio, vide m. in. nie zdeptana jeszcze przez nas grupa Aldera):



Brawurowy atak szczytowy 😉



Rzut oka na The Mamores. Żal że w tej grupie już wszystko mamy porobione, ale to jeden z tych kilku rejonów gdzie zdecydowanie warto będzie wracać po odhaczeniu wszystkich munrosów.



Zdjęcie z wierzchołka. Wiało tak że ewakuwowaliśmy sie po góra trzech minutach.



Powrót rzecz jasna tą samą trasą, ze wsparciem grawitacji wypadł zaskakująco szybko 😉 Bez raków można było tu dobrze pojechać, zwłaszcza pod wierzchołkiem.



Plusem tego upierdliwego wiatru była konieczność założenia gogli, dzięki której mogło powstać np. takie zdjęcie:



Schowanie raków i czekanów, krótki postój w bothy, i można było rozpocząć siedmiokilometrowy powrót, który razem z dziewięciokilometrową resztą czuję dzisiaj w całym ciele.



Ostatni widok na Stob Bana, jakże inny niż poranny:



Jak łatwo obliczyć trasa miała 18 km.

Jestem bardzo zadowolona że tego munrosa udało się zdobyć w stuprocentowo zimowych warunkach, co dodało pieprzu wycieczce która poza tym ani długa, ani specjalnie ciężka nie była. Stob Ban to maleństwo które znajduje się na piątym od końca miejscu munro-listy, a dostarczył nam bardzo przyjemnych wrażeń. Szybkobiegaczom polecam rozważyć połączenie go z resztą The Grey Corries (granią można przejść na Stob Choire Claurigh).


Beinn a’Chlachair, Geal Charn & Creag Pitridh

 

 

Nr 207, Beinn a’Chlachair; nr 208, Geal Charn; nr 209, Creag Pitridh

Wymowa: ben ahlahar; gal harn; kreg pitri

Znaczenie nazwy: hill of the stonemason; white peak; Petrie’s crag (za MunroMagic)

Wysokość: 1087 m n.p.m.; 1049 m n.p.m.; 924 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 56.; 81.; 264.

Data wejścia: 2.9.17

 

Na te trzy munrosy startuje się z Glean Spean, z parkingu przy trasie A86 położonego dokładnie pomiędzy dwiema częściami Loch Laggan. Części te łączy rzeka Laggan którą przekraczamy po moście, by zaraz za nim napotkać rozstaje, gdzie musimy skręcić maksymalnie w lewo (podkreślam bo z mapy wynika że tam schodzą się trzy drogi, ja pamiętam dwie). Więcej wyzwań nawigacyjnych nie będzie, dobra droga prowadzi przez całą płaską część, dopiero kiedy musimy zacząć się wspinać trzeba porzucić ścieżkę. Beinn a’Chalchair prezentuje się tak (zdjęcie z powrotu, bo rano było szaro i niefotogenicznie):



Wchodzi się lewym, łagodniejszym ramieniem góry, i też nie na przełaj, tylko od jego lewej strony – tak jest najmniej męcząco a na tej trasie katować bez potrzeby się nie warto, ponieważ liczy sobie ona 26 km. Ścieżki nie ma bo teren nie wymusza, i początek włażenia był dość nieprzyjemny gdyż wytracaliśmy sporo energii zapadając się w miękkie podłoże.

Poniżej po prawej Geal Charn a wyprztyk po lewej to Creag Pitridh. Jest to wbrew pozorom przyjemna górka, tylko ma pecha być jednym z niższych munrosów i leżeć pośród znacznie wyższych sąsiadów, co redukuje ją wizualnie do przedwierzchołka a nie suwerennego szczytu.



Im dalej wspinaliśmy się na pierwszego munrosa tym bardziej suche robiło się podłoże i końcówka była już bardzo przyjemna. Finałowy kocioł musi być bardzo malowniczy zimą.



Zbliżenie na Geal Charn (właściwy wierzchołek to ten z lewej):



Finałowe podejście z Beinn a’Chlachair:



I jeszcze raz, wierzchołek. Beinn a’Chlachair nie należy może do czołówki najbardziej spektakularnych munrosów ale to jednak jest niezły kawał góry, tak wzdłuż jak i wszerz.



Na wierzchołku:



Po lewej Chno Dearg, a w centrum bliźniacze szczyty the Easains – wszystko zaliczone.



Panorama Glencoe: Buachaille Etive Mor, Buachaille Etive Beag, Bidean nam Bian, Aonach Eagach, a ten ostatni to już the Mamores, chociaż nie jestem pewna czy Am Bodach czy Binnein Mor:



Po prawej ładnie i z detalami widać grań Aonach Eagach na którą trzeba będzie się w końcu wybrać po raz trzeci:



Poniżej zaś dalsza droga na Geal Charn. Ładnych parę kilometrów i głęboka przełęcz w pakiecie. 



Na poniższym zdjęciu rozpoznaję Gulvaina, Sgurr na Ciche, Garbh Chioch Mhor, Sgurr nan Coireachan i Sgurr Mor. 



Podejście na Geal Charn ze wspomnianej głębokiej przełęczy wydało mi się dużo mniej problematyczne niż się zapowiadało, albo byłam już bardzo rozchodzona. Poniżej Creag Pitridh z podejścia. Ta góra naprawdę nie ma szczęścia. A przecież jest wyższa niż budzący szacunek, tatrzański w kształtach Sgurr nan Gillean na Skye, w porównaniu z którym jej więksi sąsiedzi to plaskacze. Pewnie zresztą tak się pociesza.



Wierzchołka Geal Charn nie sposób przegapić! 



Kiedy staliśmy na szczycie pogoda była już piękna. Wydawało mi się że na dalekim planie rozpoznaję grupę Beinn Dearga koło Ullapool (acz pokroić się nie dam). Bardziej na wschód było widać Ben Wyvisa, a dalej Cairngormsy, Drumochtery, Schiechalliona, grupę Lawersa, zaraz obok nas kolosy z grupy Aldera, dalej (ale wciąż bardzo blisko) Beinn na Lap z poprzedniej wycieczki, a za nim Glencoe, the Mamores, Grey Corries, Ben Nevis i Aonachs, oraz munrosy rejonu Glenfinnan i Loch Arkaig. Wspaniały punkt widokowy i tylko szkoda że nie dało się tego wszystkiego oddać na zdjęciach!

A Creag Pitridh tkwi ponuro gdzieś w dole i zawija:



Na drugim planie Beinn a’Chlachair:



Kolejno: Easains, Grey Corries i obowiązkowo The Ben.



A tu moja najpiękniejsza góra, Bidean nam Bian:



Już więcej nie będę się znęcać nad Creag Pitridh poza tym iż powiem że owszem, wchodzi się na niego ekspresowo. Końcowe podejście jest jednak dość strome a wierzchołek, choć do turni mu daleko, jest stosunkowo dobrze zdefiniowany (na pewno nie jest to płaskowyż). Kiedy można oddać sprawiedliwość, należy to zrobić.



No i jest to jedyny z tych trzech munrosów z którego otwiera się widok na urocze Lochan na h-Earba.



Schodzimy bez ścieżki (oprócz drogi w dolinie na tej trasie nigdzie nie ma ścieżek) wychodząc kawałek za miejscem gdzie rano rozpoczęliśmy pierwsze podchodzenie do góry na ramię Beinn a’Chlachaira. Warunki pogodowe sprawiły że powrót wypadł znacznie bardziej malowniczo.



Trasa nie jest jakaś ekstremalnie ciężka (nie ma porównania do liczącej jedynie dwa kilometry więcej masakry nad Loch Mullardoch) ale jak wspomniałam jest to jednak 26 km. W razie czego Beinn a’Chlachair można zdeptać osobno. Myślę że ze względu na malowniczość te trzy munrosy to opcja nie tylko dla baggerów! 

 

Beinn na Lap

 

Nr 206, Beinn na Lap

Wymowa: bin na lap

Znaczenie nazwy: dappled hill (za MunroMagic)

Wysokość: 937m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 241.

Data wejścia: 21.7.17

 

Beinn na Lap jest jednym z trzech munrosów na które startuje się ze stacji kolejowej położonej w samym środku Rannoch Moor. O ile droga A82 jedynie zahacza o RM pociąg przecina je z południa na północ – odcinek pomiędzy Bridge of Orchy a Spean Bridge jest, z wyjątkiem jednego miejsca, w ogóle niedostępny samochodem. Logistyka całej operacji okazała się znacznie mniej skomplikowana niż sądziliśmy. Rano dojechaliśmy do Tyndrum, tam złapaliśmy pociąg, po niecałej godzinie wysiedliśmy na Corrour Station. Pociąg powrotny miał być o 18 czyli mieliśmy sześć godzin na zdoybycie munrosa.

Podróż przez Rannoch Moor było tym co ekscytowało najbardziej, nawet pomimo słabej pogody. Szkocja tak ma że większość krajobrazów nabiera uroku dopiero przy odpowiednim świetle. Ciekawe, że Rannoch Moor nie jest aż takim pustkowiem i dziczą jak może się wydawać. Są plantacje leśne, drogi, płoty, jakieś szopy, generalnie ślady działalności i pobytu człowieka. Trochę to odbiega od romantycznej wizji jaką miałam w głowie.



Jak wspomniałam do pociągu wsiedliśmy w Tyndrum. Kolejną stacją było Bridge of Orchy i za nią pociąg odbił w Rannoch Moor. Pierwszą stacją na RM jest Rannoch Station, i to właśnie tam można dojechać samochodem. Kolejna stacja – nasza docelowa – Corrour, jest już osiągalna tylko po szynach albo z buta i z tego powodu ma w niektórych kręgach status miejsca kultowego. 

Ci, którzy munrobaggingiem i highlandami się nie interesują, także mogą Corrour Station kojarzyć ze sceny z Trainspotting, swoją drogą osobiście i scenę, i monolog i film uwielbiam:

https://www.youtube.com/watch?v=xtbS_PdA198



Plan był taki że idziemy na munrosa a jeśli zostanie nam jeszcze czas do pociągu spędzimy go w knajpie – Corrour Station House. To był bardzo dobry plan.



W tle korbet Leum Uilleim. Gdyby pójść w tamtą stronę doszłoby się do Kinlochleven. A tam w prawo gdzie jaśniej – prosto w The Mamores.



Przy czym od samego początku było jasne że widoków żadnych nie będzie. Sam Beinn na Lap ginął we mgle, widzieliśmy jedynie jakieś połogie szarozielone zbocze. Pogoda typowa dla szkockiego lipca i pierwszej połowy sierpnia.



Na tej konkretnej wycieczce największą atrakcją była podróż pociągiem oraz znalezienie się w miejscu do którego nie jest tak łatwo się dostać.



Poniżej początek Loch Ossian:



Beinn na Lap pomimo statusu munro jest typowym pagórem co nieźle oddaje poniższe zdjęcie. Od stacji półtora kilometra po płaszczyźnie a potem trzy i pół dreptaniny do góry. Krótszym munrosowym celem był jak dotąd jedynie położony po przeciwnej stronie wrzosowiska Meall Buidhe.



Zdjęcia z włażenia raczej nie zapierają tchu w piersiach. Bez GPSa mogłoby być ciężko – gdyby człowiek zszedł w złą dolinę, powrót do cywilizacji (a najbliższą cywilizacją jest w tym wypadku Corrour Station) mógłby trwać bardzo długo. Serio popatrzcie sobie na mapę chociażby na Walkhighlands, jakie tam są odległości między drogami. Kolejne takie kawałki to rejon Loch Monar i Loch Mullardoch oraz Cairngormski Park Narodowy.



Szczyt, pardon my french, dupy nie urywa, zwłaszcza w warunkach takich jakie nam się trafiły.



Pośpieszny (ze względu na deszcz) powrót miał miejsce po własnych śladach. Okazało się, że cała eskapada zajęła nam trzy i pół godziny zatem do naszego pociągu było jeszcze mnóstwo czasu. Warunki żeby go spędzić mieliśmy jednak komfortowe:



Jedzenie ze swej strony bardzo polecam, a testowałam risotto z dynią i lody. Zakupiłam też magnes do kolekcji oraz przewodnik po wszystkich szkockich bothy – tych w Lowlands także.



Na Corrour wybierzemy się znowu ponieważ jest to punkt startowy na jeszcze dwa munrosy, deptane w parze. Tym razem trzeba będzie się lepiej wstrzelić z pogodą bo wiem że Rannoch Moor ma dużo więcej do zaprezentowania i pozachwycania się.



Trasa na Beinn na Lap i z powrotem to 10km.

 

 

Ciste Dhubh

 

Nr 205, Ciste Dhubh

Wymowa: kista du

Znaczenie nazwy: black chest (za MunroMagic)

Wysokość: 979m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 173.

Data wejścia: 26.3.17

 

Na kolejny dzień tego pięknego weekendu zaplanowaliśmy munrosa Ciste Dhubh w niezrównanej Glen Shiel. Tam ciężko o nieudany wypad. Ciste Dhubh można połączyć z trzema munrosami Brothers Ridge ale nie jestem Cameronem McNeishem ani moim bratem, po górach nie biegam, a dodatkowo mieliśmy w nogach zrobionego poprzedniego dnia Gulvaina. Taka trzynastokilometrowa trasa wydawała się w sam raz.

Poranny postój pod pomnikiem komandosów koło Spean Bridge – widać kawałek zimowej północnej ściany Ben Nevisa:



Loch Cluanie:



Parking znajduje się na wysokości niewielkiego lasku, może z kilometr od Cluanie Inn. 

Trzynaście kilometrów to jedno, ale to Glen Shiel, więc zapyla się do góry od samego początku, bez szansy na rozgrzewkę – Glen Shiel nie daje forów. Tu trzeba popracować. 



W południowej grani zostały nam jeszcze cztery munrosy. 



Wspinamy się – jak to w Glen Shiel, dość żmudnie – na grańkę skromnie wciśniętą między wielkie masywy Brothers Ridge od zachodu oraz A’Chralaiga z sąsiadem od wschodu. Jej kulminacją jest korbet Am Bathach. Kiedy już pokona się pierwszą stromiznę i osiągnie faktyczną grań, zaczyna być przyjemnie.

Widoczny po lewej szczycik An Cnapach poczatkowo wzięliśmy za wierzchołek munrosa. Widać było że śniegu trochę jest, ale powinno być ok. Tym razem raki i czekany zostawiliśmy w bagażniku i mogliśmy tylko mieć nadzieję że to słuszna decyzja.



Właściwy wierzchołek munrosa odsłonił się dopiero z podejścia na Am Bathach. Widok był pod takim kątem iż nie było widać czy trawers jest w śniegu, ale ludzie których spotkaliśmy na trasie również nie mieli zimowego ekwipunku, co było pocieszające. Szlag by mnie trafił gdybym musiała się wycofać.



Pełny widok z wierzchołka korbeta – tu już widać było że śnieg leży jedynie na krawędzi klifów a więc będzie luz. Swoją drogą Ciste Dhubh to bardzo piękny szczyt, nawet jak na takie zagłębie imponujących munrosów jak Glen Shiel.



Urodą prawie dorównuje Pięciu Siostrom:



Z Am Bathach zeszliśmy na głęboką przełęcz, skąd wracając mieliśmy schodzić w dolinę. Można stąd kontynuować także w kierunku Brothers Ridge. Z przełęczy rozpoczęliśmy kilkuetapowe podchodzenie na munrosa. Pierwszy odcinek, bardzo stromy, był po czymś w rodzaju pionowego bagna (przesadzam, ale tylko trochę) bo wszystko tam płynęło łącznie ze ścieżką którą radośnie pluskał strumyk, i taplaliśmy się w błocie. Ponad tym nieprzyjemnym kawałkiem jest kolejny fragment, odrobinę łagodniej nachylony i bardziej suchy. Podchodzimy nim pod szczycik An Cnapach – ten skalny trójkąt który z początku wzięliśmy za szczyt – i można albo przez niego przejść, albo go strawersować (co też uczyniliśmy albowiem było już nieprzyzwoicie późno).



An Cnapach na drugim planie, na kolejnym Am Bathach. To ostatnie podejście wzdłuż klifów jest cudowne. Momentami bardzo uważałam, bo stromizna po lewej (zdjęcia nigdy nie oddają tego dobrze, chyba że mówimy o pionowych tatrzańskich ścianach których fotografie ciężko spieprzyć) była znaczna, a ścieżka śliska i gdzieniegdzie jednak ten śnieg zalegał. Partie szczytowe Ciste Dhubh mogą nie być trudne do sforsowania ale zdecydowanie są powietrzne.



Ale poważnie, czyż to nie jest piękna góra? 



Przed widocznym na poprzednim zdjęciu obniżeniem miałam moment lekkiego pietra, bo na wąskim fragmencie grani leżał płytki śnieg, taki w sam raz żeby na nim pojechać i sturlać się w dolinę. Trzeba było usiąść na tyłku…

Generalnie jednak śnieg nie przeszkadzał, poprzedni baggerzy wydeptali eleganckie stopnie.



W tle Brothers Ridge a na najostatniejszym planie po lewej wychyla się Ben Nevis:



Chyba jedyne zdjęcie które jakoś oddaje to wrażenie powietrzności:



Widok z wierzchołka oczywiście jest spektakularny ale nieco cierpi przez fakt że Ciste Dhubh, choć charakterny, jest raczej średnich rozmiarów munrosem i trochę ginie przy swoich wyższych sąsiadach. W panoramie najokazalej przezentują się oczywiście Siostry, choć po raz pierwszy uważnie przypatrzyłam się także Braciom i zaimponowali mi liniami i kubaturą.



Szczytowe. Upał był, jak na marzec, nieziemski.



Mam Sodhail i Carn Eige, najwyższe szczyty Gór Kaledońskich (Ben Nevis należy do Grampianów). Po lewej wychyla się Liathach. Na żywo wyraźnie było widać pinakle Am Fasarinen. Cóż za widoczność 🙂



Nie było czasu żeby delektować się widokami, po paru minutach rozpoczęliśmy odwrót.



Ze szczytu munrosa do samochodu udało nam sie dojść w trochę ponad dwie godziny co dowodzi że dobrze mieć grawitację po swojej stronie.

Po tej wycieczce zostałam wielką fanką Ciste Dhubh – uważam że to jeden z fajniejszych munrosów w ogóle. Zdecydowanie cel nie tylko dla baggerów. Generalnie miniony weekend był cudowny: granie, wysokość, wysiłek, morze szczytów po horyzont… Bardzo mi tego brakowało.

 

Gulvain

 

 Nr 204, Gulvain (Gaor Bheinn)

Wymowa: gul-wan

Znaczenie nazwy: noisy hill (za MunroMagic)

Wysokość: 987m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 161.

Data wejścia: 25.3.17 

 

Ostatni weekend miał być piękny w całej Szkocji więc w końcu, po pięciu miesiącach, udało się pojechać na Zachód. Zwłaszcza po ostatnim wyjściu już mi się żyć nie chciało od tych płaskowyży – mają swój urok ale w zdecydowanie mniejszych dawkach.

Gulvein znajduje się o rzut ziemniakiem od Fort William w kierunku Glenfinnan. Jadąc z FW przez Road to the Isles (A 830) należy z niej skręcić na A 861 za którym to skrętem od razu jest zatoczka gdzie można zaparkować. Stamtąd kierujemy się wdłuż strumienia do Gleann Fionnlighe i nią kontynuujemy (po prawie płaskim, kilkakrotnie przekraczając meandrujący strumień) przez siedem kilometrów aż po podstawę Gulvaina.

To uczciwa góra. Tu panie nie ma regli, masz płaskie i z płaskiego wyrasta ci zbocze, od razu wiadomo o co chodzi. Przy kopczyku ścieżka się rozdziela – należy skręcić w prawo.



Podchodzenie zboczem Gulvaina jest żmudne – stromizna nie jest jakaś ekstremalna ale wystarczająca żeby stało się jasne że ma tym munrosie trzeba będzie popracować. Dzięki temu jednak wysokość nabiera się szybko – kiedy wreszcie zza sąsiedniego wału wyłania się Ben Nevis oznacza to że już niedaleko do wypłaszczenia.



Za plecami mamy spektakularny widok na góry rejonów Ardgour, Moidart i Sunart – choć nie ma tam munrosów absolutnie nie ustępują im charakterem.



Na południowy zachód z kolei pięknie widać grupę Ben Nevisa, The Mamores oraz Glencoe.



Północny, właściwy wierzchołek Gulvaina zaczyna być widać dopiero gdy osiągamy wypłaszczenie z którego pozostaje już tylko ostatnie krótkie podejście na niższy wierzchołek południowy (961m n.p.m., czyli zalicza się do munro tops – szczytów powyżej magicznych trzech tysięcy stóp ale o zbyt małej wybitności by zasłużyć na status samodzielnego munrosa).



Tu już stało się jasne, że można było nie targać raków i czekanów… Kilka dni znośnej pogody i większość śniegu zniknęła. Zostało akurat tyle żeby było bardziej fotogenicznie.



Zoom na Cuilliny i Blavena (po prawej, zlewa się z granią):



Na Ben Nevisie i sąsiadach warunki panują jeszcze zimowe, na północnej ścianie raki będą pewnie niezbędne co najmniej do maja.



Marsz granią pomiędzy wierzchołkami Gulvaina to czysta przyjemność (wiem, że się powtarzam, ale te płaskowyże prześladowały mnie już po nocach).



Odcinek pomiędzy wierzchołkami liczy sobie nieco ponad kilometr. Poniżej można wypatrzeć na podejściu dwie osoby – to niestety dość trudne przy tym rozmiarze zdjęcia – ale warto spróbować bo pomaga sobie uświadomić proporcje finałowego odcinka.



Jedno z bardziej udanych zdjęć szczytowych:



Grań od Sgurr na Ciche, poprzez Garbh Chioch Mhor po Sgurr nan Coireachan – trzy już zdobyte, spektakularne munrosy.



Kontemplowanie panoramy z Gulvaina, zwłaszcza w kierunku północnym, było fascynującem zajęciem – szczyt jest rewelacyjnym punktem widokowym. W miarę jak coraz lepiej poznaję Highland, kiedy staję na kolejnej górze mam uczucie jakby nowe puzzle wskakiwały na swoje miejsce – za każdym razem jestem w stanie rozpoznać więcej szczytów.



Jedyną sensowna opcją jest powrót po własnych śladach, choć ludzie którzy szli przed nami wybrali kontynuowanie na północ – chyba na dziki biwak, bo w tamtą stronę jest dość daleko do cywilizacji…



Dolina, którą rano prawie przebiegliśmy, tym razem wydawała się mieć nie siedem, a trzy razy po siedem kilometrów. Do samochodu doszliśmy kiedy zaczynał zapadać zmierzch, co nie było zresztą problemem ponieważ nocleg mieliśmy w nieodległym Banavie, w testowanym już kilkakrotnie hostelu Chase the Wild Goose >>LINK<< (bardzo klasyczny hostel, na szczęście nie jest to SYHA więc pokoje są koedukacyjne – czysto i jeżeli komuś nie przeszkadza typowa hostelowa siermiężność i „studenckość” warunków, polecam).

Gulvaina wspominać będę z sentymentem – to naprawdę ładna góra, w dodatku wspaniale położona. Po raz pierwszy od dawna nie miałam poczucia że wchodzę, bo muszę. Co prawda poczucie to na praktycznie każdej wycieczce rozwiewa się w końcu, zastąpione przez radość łażenia, ale tu nie było go w ogóle. 

 

Beinn Dearg

 

Nr 203, Beinn Dearg

Wymowa: bin dierek

Znaczenie nazwy: red hill (za MunroMagic)

Wysokość: 1008m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 124.

Data wejścia: 18.3.17

 

Po ostatniej niezwykle malowniczej wycieczce na Zachód powróciliśmy do Naleśnikowej Krainy. Wczoraj akceptowalna (tzn. nie „dobra”, ale od biedy umożliwiająca outdoor) pogoda była tylko nad wschodnią częścią Grampianów. Czyli rejonem który eksplorujemy od jesieni, głównie właśnie ze względu na sprzyjające warunki bo przecież nie miłość do plaskaczy.

Na Beinn Dearg idzie się z parkingu w Old Bridge of Tilt nieopodal Blair Atholl. Żadna z tych miejscowości metropolią nie jest za to są bardzo malownicze. Jest to potężna wyrypa – liczy sobie 29 kilometrów.

Idzie się po niekończących się wrzosowiskach z których co chwila wylatują z furkotem pardwy. Cały czas powolutku nabieramy wysokości – dlatego na finałowym podejściu przewyższenia będzie jedynie 200 metrów.



Pogoda nie rozpieszczała. Prawie cały czas mżyło. Tę konkretną wycieczkę, w tych warunkach, zdecydowanie można zaklasyfikować jako „dla koneserów”.



Bothy Allt Sheicheachan okazało się całkiem przytulne w środku. Oczywiście podkreślić należy że szkockie bothies nie oferują takich luksusów jak prąd, gaz czy umeblowanie (choć tu stół i ławy się znalazły) – niby to oczywiste ale może warto podkreślić. To skorupa do której można się skryć przed żywiołami, która nic poza tym nie ma wspólnego ze schroniskiem.



Pomimo warunków byliśmy zadowoleni. Było wszystko czego potrzeba do resetu: dzicz, pustka, bardzo niewiele oznak ludzkiej ingerencji. Poniżej Janek i ciasteczko demonstrują jak bardzo są zadowoleni:



Po lewej widać ścieżkę – Janek siedział na rozwidleniu dróg (jedną przyszliśmy, drugą mieliśmy wracać) a właśnie od rozwidlenia zaczyna się podchodzenie na Beinn Dearga. Stromizn tu nie ma, a jednak to munros i to wcale nie mały – dlatego ta trasa jest tak długa.



Z dalszego podchodzenia zdjęć brak, raz że mżyło a dwa że nie bardzo było co uwieczniać. Ot, połacie śnieżno – wrzosowych łagodnych zboczy, nie różniące się wiele od tego co na poprzednich fotkach. Szczytowe jednak tradycyjnie zostało zrobione.



Na wierzchołku zabawiliśmy góra dziesięć minut. Schodzenie było równie ekscytujące jak wchodzenie, acz sytuacja się nieco poprawiła kiedy wyszliśmy z najgorszej chmury i coś niecoś zaczęło być widać. Poniżej bothy z ciekawej perspektywy:



Tak natomiast wyglądał początek wariantu zejściowego, tego za rozwidleniem. Swoją drogą czy dało by się wymyślić bardziej różniące się pod każdym względem szkockie klimaty niż te z tej i poprzedniej notki?



Kolejne parę kilometrów przeszliśmy właśnie w takiej scenerii. Plusem jest że kiedy nie ma czym się zachwycać kwitną ciekawe rozmowy i w rezultacie takie wycieczki odprężają mentalnie nie mniej niż te kiedy całą uwagę pochłania piękno otoczenia.

Pierwszym i jedynym mniej burym akcentem okazała się Glen Tilt:



Jest to bardzo malownicza dolina którą parę lat temu szliśmy na munrosa Carn a’Chlamain. Tym razem końcówka trasy biegła zboczami wysoko ponad jej dnem.



Bryła po lewej zaś to właśnie masyw Carn a’Chlamain:



Na końcówce szłam już z niejakim trudem. 29 kilosów nawet w większości po prawie płaskim to jest konkret…



Nie jestem niestety w stanie ocenić na ile widowiskowa była trasa ponieważ widoków prawie nie mieliśmy. Sam munros wrażenia nie robi. Cel raczej tylko dla baggerów albo świrów pokroju mojego brata którzy lubią biegać po górach. Oraz miłośników dziczy, surowych klimatów i atmosfery totalnego odludzia – ci na pewno nie będą zawiedzeni.

 


Geal Charn



Nr 202, Geal Charn

Wymowa: gel karn 

Znaczenie nazwy: white hill (za MunroMagic)

Wysokość: 926m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 260.

Data wejścia: 21.1.17

 

Geal Charn leży w grupie Monadliath, należącej do płaskowyży na wschód od Great Glen. Monadliath, płaskowyż Mounth, Drumochtery – to wszystko jedna rozległa naleśnikowata rodzina flankująca od zachodu i południa również naleśnikowate, ale imponujące i monumentalne Cairngormsy. Dni jednak są wciąż krótkie więc szukamy po prostu munrosów które można urwać podczas jednodniowej wycieczki, niekoniecznie wstając o czwartej rano.

Na Geal Charn idzie się z parkingu przy starym moście w Garva Bridge w środku niczego. Jadąc od południa, za Dalwhinnie należy skręcić w A899, a potem na metropolię Laggan (nie mylić z Kinloch Laggan) i dalej w single track road aż do punktu startowego.

Geal Charn i prawie całą drogę wejściową widać z początku trasy, chowa się jedynie płaski odcinek już w rejonie samego wierzchołka.

Droga z początku idzie bardzo łagodnie wznoszącym się terenem. Normalnie musi tu być typowe highlandzkie bagno ale nam się upiekło jako że błota były w większości pozamarzane. Poniżej widok na mniej więcej połowę trasy: niewidoczny parking znajduje się parę minut drogi od oświetlonego słońcem lasku. Na tym etapie największym wyzwaniem była konieczność przekroczenia potoku po zalodzonych kamieniach. 

Pogodę mieliśmy bajkową (choć było bardzo, bardzo zimno), widoczność również – z pominięciem kierunku południowego nad którym stały jakieś opary.



W środku widać grupę obejmującą munrosy Ben Aldera, Loch Laggan i Rannoch Moor: potęga która skutecznie przesłaniała większość panoramy południowego zachodu. Tym razem nie było widać Ben Nevisa. Ta gromada munrosów stanowi obecnie największą białą plamę na naszej osobistej mapie i pod tym względem zdetronizowała Glen Affric.



Poniżej natomiast, najbardziej po prawej – co prawda przy tym rozmiarze zdjęcia ledwo widoczna – grupa Creag Meagaidh z przełęczą The Window.



Ponieważ teren tak bardzo przypomina położone znacznie bardziej na południe Glen Shee, łatwo zapomnieć że jesteśmy już nie tylko całkiem daleko na północ ale i – w porównaniu – na zachód. To już wysokość Glen Shiel i szczyty Gór Kaledońskich pięknie się lansują ponad obniżeniem Great Glen. Mojej radości nie było końca kiedy wypatrzyłam charakterystyczną piramidkę Sgurr na Ciche:



Jeszcze co do trasy. Po wpomnianym przekroczeniu potoku teren zaczyna sie spiętrzać (warto trzymać się dość wyraźnej ścieżki żeby nie wleźć w bagno) aż do finalnego wypłaszczenia wyprowadzającego na plaskaty wierzchołek. Wszystkiego 6-6,5 km w jedną stronę.



Poniżej masyw Cairngormsów. Tegoroczna zima jest szokująca. Gdzie jak gdzie ale w Cairngormsach śnieg zawsze był i to na masę, co roku ludzie giną tam w lawinach (nie żebym się cieszyła z tego tragicznego faktu ale uświadamia powagę warunków śniegowych) a tym razem – proszę spojrzeć:



Ponieważ munros jest jak wspomniałam plaskaty wybraliśmy się jakieś pięćset metrów na wschód żeby obejrzeć sobie kocioł opadający do Glen Markie. Faktycznie jest piękny i trochę zrehabilitował w moich oczach tę górę.





Góry poniżej przypominają przeklęte przez bogów Mullardoch Munros ale pewności nie mam – może to być również Strathfarrar Four. Albo w ogóle coś innego ;P



Te dwa szczyciki na horyzoncie to znowuż wypisz wymaluj Lurg Mhor i Bidein a’Choire Sheasgaich, ale założyć bym się nie zakładała.



Ten pagór to jednakowoż z pewnością Ben Wyvis!



Powrót – tą samą drogą. Walkhighlands podaje że trasa liczy sobie 12,5 kilometra.

Geal Charn, co widać aż nadto, nie jest munrosem spektakularnym pod żadnym względem (no dobra, ma kocioł, ale takich kotłów w Highlandzie jest jak meszek w torridońskich krzaczorach). Dla nie-baggerów taki sobie cel. Dla mnie, mimo wszystko, kolejne fantastyczne doświadczenie. Odkrywanie nowych zakątków, oglądanie tych samych rzeczy z nowej perspektywy, zgadywanki a czasem spory co właściwie widać, a potem ślęczenie nad mapą – to jest to co sprawia że wracam w Highland kiedy tylko jest możliwość, pomimo iż rzadko kiedy mam czas na późniejszą porządną regenerację.