An Sgarsoch i Carn an Fhidhleir

Nr 241, An Sgarsoch; nr 242, Carn an Fhidhleir (Carn Ealar)

Wymowa: an skarsoh, karn an fidler

Znaczenie nazwy: place of sharp rocks; cairn-like peak of the fiddler

Wysokość: 1006 m n.p.m.; 994 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 126.; 148.

Data wejścia: 28-29.5.2020

Tak długiej przerwy w łażeniu chyba jeszcze nie mieliśmy, ponieważ od jesieni prześladował nas pech. Najpierw osobisty, czyli m.in. złamane żebro Mariusza, a potem globalny czyli pandemia i lockdown który zresztą wciąż trwa. Nosiło nas już jednak i pod koniec spędzanego w domu urlopu postanowiliśmy jednak zrobić jakąś wycieczkę.

Dwa munrosy, na które padło, są jednymi z bardziej odludnych, wznosząc się ponad Glen Geldie, szeroką doliną która od Północy oddziela je od zwartej grupy Cairngormsów. Z pozostałych stron otoczone są zaś morzem kapuścianych szczytów ciągnących się od Glen Shee po Drumochtery. Można do nich dojść na trzy sposoby: od Glen Feshie, od Glen Tilt oraz od Glen Dee. Dwie pierwsze opcje sa karkołomne przez swoją długość. Ostatnia też nie należy do krótkich (21 km w jedną stronę) ale jest jednak najkrótsza, ponadto jej większość można pokonać rowerem górskim. Nam akurat ta możliwość odpadła, bo z naszych rowerów tylko mój w tej chwili się nadaje, więc postanowiliśmy dojechać do Braema, z Braemar do Linn of Dee i stamtąd tuptać.

Nasz samochód był tego ranka jedyny, parking zamknięty (acz pełno miejsca przy drodze). Ruszyliśmy bardzo podekscytowani, pierwsza wycieczka po tak długim czasie to jest COŚ! Początek trasy był nam znany, bo szliśmy tamtędy ładnych parę lat temu z zamiarem wejścia na Devil’s Pointa i Cairn Toula (swoją drogą bardzo udany wypad). Pierwszy etap trasy to marsz wzdłuż rzeki Dee. Od samego początku nasze docelowe munrosy zamykały horyzont, ale nawet nie zrobiliśmy im zdjęcia gdyż wydawało nam się że to tylko jakieś szare kopy, zdecydopwanie za daleko żeby być naszym celem. W ogóle nie od razu zrobiło się fotogenicznie.

Po ok. pięciu km dochodzi się do Białego Mostu, gdzie można kontynuwać przez Glen Dee (w prawo), bądź tak jak my, w kierunku Glen Geldie (skręt w lewo). Można zobaczyć stamtąd fragment dalszego ciągu Glen Dee, z Cairn Toulem i kawałkiem Devil’s Pointa:

Glen Dee: fragment Devil’s Pointa oraz Cairn Toul

Stamtąd kontynuowaliśmy wzdłuż lasu, a raczej tego co z niego zostało (oprócz rzedkich modrzewi, mnóstwo powyrywanych z korzeniami pni); w kierunku Glen Geldie. Kiedy z oddali zaczyna majaczyć chatka (dawny cottage który niekiedy określa się jako Geldie Burn Bothy), wiadomo już że w niej- znaczy, dolinie – jesteśmy.

Zmierzając do chatki:

Idąc do Geldie Burn Bothy
Geldie Burn Bothy

Idąc przez Glen Geldie, docelowe munrosy mamy po lewej ręce; po prawej to zbocza Cairngormsów. Dnem doliny płynie Geldie Burn który musieliśmy przekraczać trzy czy cztery razy, co nie było wielkim problemem przy obecnym niskim stanie wody (choć raz trzeba było i tak zdjąć buty), ale wyobrażam sobie że w bardziej mokrym sezonie czy wczesną wiosną przejście przez ten potok może być po prostu niemożliwe.

To nasz już trzeci napotkany w tym rejonie wąż (raz znaleźliśmy też wylinkę) – najwyraźniej węży tam jak psów.

Poniżej natomiast An Sgarsoch oraz Carn an Fhidhleir w pełnej plaskatej krasie. Ale to i tak wcale nie są najmniej spektakularne munrosy w okolicy, co udowodnię!

Po naprawdę długim marszu ( w pewnym momencie zaczęłam opowiadać Mariuszowi nowele pozytywistyczne które olał był w szkole a ramach rozrywki), osiągamy kolejny charakterystyczny a malowniczy punkt trasy: ruiny Geldie Lodge. Na poniższym zdjęciu trochę się zlewają z tłem – trzeba ich szukać pomiędzy zieloną trawką a poziomym płatem śniegu.

Geldie Lodge z An Sgarsoch w tle

Tak wyglądają od drugiej strony (zdjęcie robione następnego dnia, stąd inne warunki):

Geldie Lodge

Z grubsza od tego momentu nie kontynuujemy dnem doliny, a zaczynamy delikatnie trawersować baaardzo pochyła zbocza pierwszego munrosa. Bierzemy azymut na niewysoką kopkę (Sgarsoch Bheag czyli Mały Sgarsoch), ponieważ ścieżka pnie się tak żeby obejść ją od zachodu (prawa ręka). I ta ścieżka na większości trasy jest, i to wyraźna.

Sgarsoch Bheag to to po prawej stronie zdjęcia, ścieżka będzie zakręcać tak by obejść go od drugiej strony:

OK, to teraz obiecany najmniej spektakularny munros czyli Król Plaskaczy. Masyw widoczny na zdjęciu to końcówka Cairngormsów. W centrum zdjęcia mamy naleśnika który ma status munro albowiem jego najwyższy punkt plasuje się na odpowiedniej wysokości. Jest to Mullach Clach a’Bhlair, na którym już mieliśmy średnią przyjemność być (znaczy wycieczka była bardzo fajna, tylko wrażenia górskie trochę niemrawe):

A kiedy jesteśmy już nieco wyżej, prezentuje się on następująco:

Widok w kierunku grupy którą zwykle określam (nieco na wyrost) jako góry Glen Shee:

Wchodzenie na An Sgarsoch nie było bynajmniej hardkowowe – włazi się łagodnym zboczem i na większości trasy jest ścieżka – ale przyznaję, że byliśmy już nieco zmęczeni oraz zaprzątało nas zagadnienie gdzie najlepiej się rozbić na noc.

Plan był taki żeby wejść na munrosa i znaleźć odpowiednie miejsce poniżej wierzchołka.

Szczyt osiągnęliśmy jeszcze w takim czasie, że nie musieliśmy w panice rozbijać namotu bo zrobi się ciemno. Maj i czerwiec w Szkocji, tym bardziej dalej na Północy, to zresztą moment kiedy o ciemność nie trzeba się specjalnie martwić (powiedziałabym, że wręcz przeciwnie).

Na wierzchołku a w zasadzie plateau szczytowym. Widoki nie należały do spektakularnych, dominował masyw Beinn a’Ghlo po sąsiedzku od południa.

Ze szczytu zaczęliśmy schodzić w kierunku doliny pomiędzy obiema munrosami, i trochę poniżej (wciąż na wysokości „munrosowej” jak mi się wydaje) znaleźliśmy wypłaszczenie które okazało się idealne pod namiot. Tu z widokiem na sąsieda Carn an Fhidhleir:

Trzeba przyznać że był to piękny wieczór.

Nie obyło się bez przygód, zanim mogliśmy się wygodnie wyłożyć w cieple śpiworów. Okazało się że zapomniałam pudełka na kontakty… Jak sobie z tym poradziliśmy? Po skorzystaniu z JetBoila do zagotowania wody na zupki, wlaliśmy do niego płyn do soczewek i posłużył jako jednokomorowe, wielkie pudło. Mam co prawda kontakty o różnej mocy, ale stwierdziłam że i tak są tylko dwa, więc lepiej poużerać się z nimi chwilę więcej niż zwykle niż po prostu wywalić.

Ranek okazał się fanastycznie słoneczny i ciepły, a soczewki udało mi się od razu założyć prawidłowo. Uznaliśmy to za dobre znaki.

Najpierw należało zejść na przełęcz pomiędzy munrosami, co robi na zdjęciu Mariusz z widokiem na, jak mi się zdaje, Beinn Dearg po lewej:

Masyw Beinn a’Ghlo oraz Carn a’Chlamainn:

Schodzenia na przełęcz, ona sama oraz włażenie na Fhidhleira normalnie musiało by być niebywale upierdliwe (typ terenu był nam dobrze – za dobrze- znany) ale w obecnym zaskakująco suchym sezonie było całkiem łatwo i przyjemnie. Element przegody wprowadził nieomijalny płat śniegu na którym można było się poślizgnąć i zacząć turlać z powrotem:

Poniżej Mariusz na wale szczytowym Fhidhleira, z Beinn a’Ghlo dominującym w tle:

Oraz zdjęcie szczytowe:

Patrzę na Zachód, w stronę Ben Nevisa, Grey Corries i Creag Meagaidh, ale nie byłam pewna co właściwie udało mi sie wypatrzeć i dlaczego zdecydowanie nie było widać Benka.

Zejście w dolinę nie należało do najprzyjemniejszych ale byłoby jeszzce gorsze w normalnych mokrych warunkach.

Przejście doliny pomiędzy munrosami zajęło chwilę, potem było tzreba się wspiąć na zbocza Sgarsoch Bheag, by dopiero po jakimś czasie osiągnąć moment kiedy poprzedniego dnia zaczęliśmy włazić na piewrszego munrosa. Przynajmniej jednak wiedzieliśmy już że od tego momentu jesteśmy na trasie którą już przeszliśmy a więc mamy bliżej niż dalej do samochodu.

Tym razem udokumentowaliśmy przeprawę przez największy z brodów:

Droga powrotna dłużyła się tak że mogłaby konkurować z wyprawą na munrosy Ben Aldera, albo na te nad Loch Mullardoch. Dodatkowo słońce po prostu szalało. Ten powrót to było dość ciężkie przedsięwzięcie, tym bardziej że nie mieliśmy wystarczającej ilości jedzenia.

Kiedy doszliśmy do samochodu (koło 19) i zobaczyliśmy że jest nienaruszony, a co więcej nie jest jedyny (parkowało ich obok chyba z sześć), radość i ulga były zupełne. W takim razie od razu dodam że nie byliśmy jedynymi łazikami na trasie: ogółem spotkaliśmy pięć osób (dwie pary i samotnika).

Trasa liczy sobie 42 km i naprawdę polecam zabrać rowery jeśli jest taka możliwość.

Beinn Dearg

 

Nr 203, Beinn Dearg

Wymowa: bin dierek

Znaczenie nazwy: red hill (za MunroMagic)

Wysokość: 1008m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 124.

Data wejścia: 18.3.17

 

Po ostatniej niezwykle malowniczej wycieczce na Zachód powróciliśmy do Naleśnikowej Krainy. Wczoraj akceptowalna (tzn. nie „dobra”, ale od biedy umożliwiająca outdoor) pogoda była tylko nad wschodnią częścią Grampianów. Czyli rejonem który eksplorujemy od jesieni, głównie właśnie ze względu na sprzyjające warunki bo przecież nie miłość do plaskaczy.

Na Beinn Dearg idzie się z parkingu w Old Bridge of Tilt nieopodal Blair Atholl. Żadna z tych miejscowości metropolią nie jest za to są bardzo malownicze. Jest to potężna wyrypa – liczy sobie 29 kilometrów.

Idzie się po niekończących się wrzosowiskach z których co chwila wylatują z furkotem pardwy. Cały czas powolutku nabieramy wysokości – dlatego na finałowym podejściu przewyższenia będzie jedynie 200 metrów.



Pogoda nie rozpieszczała. Prawie cały czas mżyło. Tę konkretną wycieczkę, w tych warunkach, zdecydowanie można zaklasyfikować jako „dla koneserów”.



Bothy Allt Sheicheachan okazało się całkiem przytulne w środku. Oczywiście podkreślić należy że szkockie bothies nie oferują takich luksusów jak prąd, gaz czy umeblowanie (choć tu stół i ławy się znalazły) – niby to oczywiste ale może warto podkreślić. To skorupa do której można się skryć przed żywiołami, która nic poza tym nie ma wspólnego ze schroniskiem.



Pomimo warunków byliśmy zadowoleni. Było wszystko czego potrzeba do resetu: dzicz, pustka, bardzo niewiele oznak ludzkiej ingerencji. Poniżej Janek i ciasteczko demonstrują jak bardzo są zadowoleni:



Po lewej widać ścieżkę – Janek siedział na rozwidleniu dróg (jedną przyszliśmy, drugą mieliśmy wracać) a właśnie od rozwidlenia zaczyna się podchodzenie na Beinn Dearga. Stromizn tu nie ma, a jednak to munros i to wcale nie mały – dlatego ta trasa jest tak długa.



Z dalszego podchodzenia zdjęć brak, raz że mżyło a dwa że nie bardzo było co uwieczniać. Ot, połacie śnieżno – wrzosowych łagodnych zboczy, nie różniące się wiele od tego co na poprzednich fotkach. Szczytowe jednak tradycyjnie zostało zrobione.



Na wierzchołku zabawiliśmy góra dziesięć minut. Schodzenie było równie ekscytujące jak wchodzenie, acz sytuacja się nieco poprawiła kiedy wyszliśmy z najgorszej chmury i coś niecoś zaczęło być widać. Poniżej bothy z ciekawej perspektywy:



Tak natomiast wyglądał początek wariantu zejściowego, tego za rozwidleniem. Swoją drogą czy dało by się wymyślić bardziej różniące się pod każdym względem szkockie klimaty niż te z tej i poprzedniej notki?



Kolejne parę kilometrów przeszliśmy właśnie w takiej scenerii. Plusem jest że kiedy nie ma czym się zachwycać kwitną ciekawe rozmowy i w rezultacie takie wycieczki odprężają mentalnie nie mniej niż te kiedy całą uwagę pochłania piękno otoczenia.

Pierwszym i jedynym mniej burym akcentem okazała się Glen Tilt:



Jest to bardzo malownicza dolina którą parę lat temu szliśmy na munrosa Carn a’Chlamain. Tym razem końcówka trasy biegła zboczami wysoko ponad jej dnem.



Bryła po lewej zaś to właśnie masyw Carn a’Chlamain:



Na końcówce szłam już z niejakim trudem. 29 kilosów nawet w większości po prawie płaskim to jest konkret…



Nie jestem niestety w stanie ocenić na ile widowiskowa była trasa ponieważ widoków prawie nie mieliśmy. Sam munros wrażenia nie robi. Cel raczej tylko dla baggerów albo świrów pokroju mojego brata którzy lubią biegać po górach. Oraz miłośników dziczy, surowych klimatów i atmosfery totalnego odludzia – ci na pewno nie będą zawiedzeni.

 


Mount Keen

 

Nr 200, Mount Keen

Wymowa i znaczenie nazwy: angielskie

Wysokość: 939m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 235.

Data wejścia: 29.10.16

 

Mount Keen „wybrał się” sam, bo na jubileuszowego munrosa mieliśmy jechać na Gulvaina ale okazało się że na zachodzie będzie paskudnie a na wschodzie okno pogodowe. 

Góra ta nie powiem żeby mnie kiedykolwiek fascynowała (szczególnie odkąd przeczytałam że zdobywano ją na rowerze), ale na pewno interesowała, jako najbardziej wysunięty na wschód munros i potencjalnie ciekawy punkt widokowy.

Wybraliśmy najdłuższą ale też jakoby najładniejszą opcję dojściową, przez Glen Tanar. Z B976/968 w Bridge of Ess należy skręcić w single track road, u której końca jest parking skąd zaczyna się trasa.

Glen Tanar na swoją opinię zapracowało chyba dzięki pięknym iglastym starodrzewom, teraz na jesieni szczególnie widowiskowym (złociste modrzewie!). Niestety zdjęcia z tego etapu wycieczki wyszły za słabo żeby je wrzucać, coś się musiało poprzestawiać w aparacie.

Kiedy mijamy drewnianą budę „Half-way Hut” oanacza to że za chwilę wyjdziemy z lasu i że przed nami faktycznie połowa drogi tyle że po wrzosowiskach. Gdzieś na tym etapie Mount Keen wreszcie się odsłania. Muszę powiedzieć że munros zaskoczył mnie dość pozytywnie, bo spodziewałam się placka w rodzaju cairngormskiego Mullach Clach a’Bhlair a dostałam owszem dość kapuścianą ale jednak górę. Nie najwyższy punkt płaskowyżu lecz – łagodny bo łagodny – ale suwerenny szczyt.

Za widocznym poniżej mostkiem rozpoczyna się podchodzenie – wcześniej aż do tego momentu idziemy po prawie płaskim terenie.

Na wierzchołek wyprowadza taka bardziej autostrada:

Widoki mnie nieco rozcarowały, nie stroną estetyczną tylko tym że ciężko mi było cokolwiek konkretnego wypatrzeć. Bryła nieodległego Lochnagaru była w zasadzie jedynym ewidentnym znajomym punktem. Cairngormsy były w chmurach, a reszta kapuścianego płaskowyżu Mounth z tej odległości nie pozwalała się rozeznać w szczegółach. Wydawało mi się że na horyzoncie widzę morze, ale nie byłam w 100% przekonana.

Glen Tanar:

Szczytowe na munrosie który – jaki by nie był – okazał się dla nas kamieniem milowym rozpoczynając trzecią setkę:

A taki widok (w interpretacji Pam Carter albo JOLOMO) mogłabym mieć na ścianie:

Na wierzchołku nie siedzieliśmy długo ponieważ trasa liczy ponad 13 km w jedną stronę a ja miałam na drugi dzień pobudkę do pracy. Powrót oczywiście tą samą drogą. Muszę przyznać że na wysokości Half-way Hut zaczęłam czuć w nogach przebytą odległość a dalej było już tylko gorzej. Na drugi dzień zaś chodziło mi się znacznie słabiej niż po poprzedniej czteromunrosowej wycieczce. Rozum nie jest w stanie tego ogarnąć.

Poniżej jedno z dwóch zdjęć na  których udało się oddać cudowną szkocką jesień:

Wycieczka nie była spektakularna ale bardzo przyjemna, w fajnym towarzystwie (pozdro Janek i do następnego razu!), samo Mount Keen okazało się fajniejsze niż się spodziewałam. Uważam że numer dwieście odhaczyliśmy w ładnym stylu.

 


The Cairn Mairg circuit

 

Nr 192, Carn Gorm; nr 193, Meall Garbh; nr 194, Cairn Mairg; nr. 195, Meall nan Aighean

Wymowa: karn gorm; mil garw; karn merg; mil nan ijan

Znaczenie nazwy: blue cairn shaped hill; rounded rough hill; cairn shaped peak of sorrow; hill of the hinds  (za MunroMagic)

Wysokość: 1029 m n.p.m.; 968 m n.p.m.; 1041 m n.p.m.; 981 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 103.; 186.; 91.; 169.

Data wejścia: 2.9.16

W tym bliskim domu rejonie została nam już tylko garstka munrosów. Na początku łażenia, kiedy jeszcze nie planowaliśmy że skompletujemy wszystkie, jeździliśmy po prostu głównie tam gdzie było blisko. Nieliczne niedobitki obecnie zostawiamy na krókie jesienne i zimowe dni acz wiadomo było że dla tej konkretnej trasy zrobimy wyjątek – cztery munrosy to jednak cztery munrosy i potrzeba nieco więcej czasu, nawet pomimo iż tura liczy sobie zaledwie 18 km.

Owa czwórka znajduje się w Glen Lyon dokładnie pomiędzy grupą Lawersa a Shiechallionem. Start z miejscowości Invervar. Polecam zapoznać się z info dotyczącym polowań na jelenie (sprawa musi być poważna, skoro ktoś pofatygował się włożyć nam ulotkę za wycieraczkę): >>LINK<<.

Samochód można zostawić na malutkim parkingu po południowej stronie drogi. Potem mijamy budkę telefoniczną i skręcamy w prawo by przejść przez bramę. Kontynuujemy wzdłuż potoku. Niestety na tym fragmencie odbywają się teraz prace leśne przez co kawałek jest dość nieprzyjemny i męczący do przejścia oraz jeździ tam ciężki sprzęt. Alternatywną opcją jest nasza trasa zejściowa (choć jak możecie przeczytać w notce o polowaniach z nie do końca jasnych dla mnie przyczyn zalecane jest pokonywanie tej trasy zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Po przejściu przez teren robót należy przeprawić się przez strumień po metalowym mostku a dalej już bez komplikacji wyraźna ścieżka wyprowadza na ramię pierwszego munrosa, Carn Gorma. Nie bardzo jest gdzie i jak się rozchodzić, od razu uderzamy do góry.

Ramię jest długie i przechodzimy przez kilka fałszywych wierzchołków. Poniżej widok z tego podejścia na wierzchołki Carn Mairg i Meall nan Aighean:

Na tym etapie pogodę mieliśmy dość paskudną. Cóż, nie pierwsze to i nie ostanie takie zdjęcie szczytowe. BBC zapowiadało jednak poprawę pogody z biegiem dnia i tej nadziei się trzymaliśmy.

Droga na munrosa numer dwa. Pomniejszy szczycik An Sgorr można zupełnie strawersować co też uczyniliśmy bo przy tak nędznej widoczności włażenie nań nie miało sensu.

Najgorzej jest wejść na pierwszego munrosa, potem jest już aż do ostatniego naprawdę łatwo. Przewyższenia są niewielkie i dużo płaskiego. Ścieżka jest na tyle wyraźna by nie zgubić drogi we mgle.

Na Meall Garbh, czyli jakie realia taki Żelazny Tron plus bonusowy Shiechallion w tle:

Tym razem Shiechallion po lewej. Była to nasza pierwsza wycieczka gdzie testowaliśmy chodzenie w rakach. Udało mi się wtedy założyć je – nie kłamię – zębami do tyłu, co Mariusz z regularnościa zegarka wypomina mi do dzisiaj i zapewne będzie wypominał już do końca życia. Jak ten dziadek z Syberii, co podczas posiłku znienacka wali babcię w łeb drewnianą łyżką – „Bo jak se przypomnę, żem jak cię brał toś dziewicą nie była”…

Po prawej z kolei widnieje wierzchołek Cairn Mairg.

Tuż przed osiągnięciem Cairn Mairg pogoda zaczęła się poprawiać w piorunującym tempie, zresztą zgodnie z prognozami BBC. I do końca dnia miało już być tylko lepiej.

Szczyt – ponownie wszędobyslki Shiechallion kradnie show.

Żadna z gór zdeptanych tego dnia nie jest charakterna, w ogóle munrosy w tym rejonie (south-eastern highlands) są bardzo mało spektakularne. A jednak ich nagromadzenie, dzikość terenu nie aż tak zaawansowana jak na Północy ale jak na sąsiedztwo Pasa Centralnego zadziwiająca, wreszcie mnogość lasów – to wszystko składa się na piękny klimat.

Droga na Meall nan Aighean:

Oraz spojrzenie z jego szczytu na Cairn Mairg. Dawno już nie byłam tak relatywnie świeża na czwartym zdobytym z rzędu munrosie. Przez świeżość należy oczywiście rozumieć zachowaną wolę życia, resztki energii oraz poczucie że jednak nie umrze się podczas zejścia, a nie kondycję skarpet.

Na południu widać fragment Loch Tay.

Tu z grubsza cała trasa, widać trzy zdeptane munros a my jesteśmy na czwartym:

Mariusz nie mógł się dość napstrykać żeby zrekompensować sobie widokową biedę z początku wycieczki.

Po lewej w tle Meall Ghaordaidh. Po prawej Carn Gorm – widać że to jednak jest całkiem niezła wyrypa żeby się na niego wbić:

Meall Greigh i Ben Lawers. Na Lawersa, dziesiątego na liście munrosów, który oglądany na żywo od strony Glen Lyon rozwala kubaturą, trzeba będzie jeszcze wejść. Nie mieliśmy z niego bowiem żadnych widoków.

Glen Lyon w wieczornym świetle wyglądała przecudownie, wynagradzając nam mizerię pogodową z przedpołudnia.

Z niższego wierzchołka Meall nan Aighean schodzi się charakterystycznym ramieniem. W pewnym momencie należy opuścić drogę na rzecz słabo widocznej myśliwskiej ścieżki (nie umiem sprecyzować kiedy dokładnie, może Mariusz wytłumaczy w komentarzach). Sprowadza ona, łagodnie i malowniczo trawersując (rozkosz dla kolan) do drogi już za terenem leśnych robót. który tak nas umęczył z rana. Moment wyjścia na drogę – gdyby ktoś wolał tym wariantem wchodzić – widać na zdjęciu. Ścieżka jak już się na nią wejdzie jest wyraźna, ale na tym początkowym odcinku trudno ją wypatrzeć z drogi ze względu na wybujałe paprocie.

Jak na czteromunrosówkę wyprawa okazała się relatywnie lekka – to tylko 18 km acz podejście na Carn Gorma może dać popalić.

Jeszcze raz przypominam o przeczytaniu info o deer stalking. Czy się zastosujecie to wasz wybór ale niech będzie świadomy.


 

The Lochnagar Circuit

 

Nr 185, Carn a’Choire Bhoidheach; nr 186, Carn an t-Sagairt Mor; nr 187, Cairn Bannoch; nr 188, Broad Cairn

Wymowa: karn a kori wojih; karn ant sagart mor; kern banoh; angielska

Znaczenie nazwy: peak of the beautiful corrie; big peak of the priest; cairn-like hill of the cake; broad cairn-like hill (za MunroMagic)

Wysokość: 1110m n.p.m.; 1047 m n.p.m.; 1012 m n.p.m.; 998 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 42.; 83.; 117.; 142.

Data wejścia: 18.6.2016

Lochanagar Circuit obejmuje pięć munrosów, ale że na samym Lochnagarze już byliśmy, tym razem postanowiliśmy go strawersować. Trochę szkoda bo to piękna góra i warto byłoby jeszcze raz stanąć na szczycie, ale trasa nawet trawersując to ok. 28 km. 

Start z parkingu w Spittal of Glenmuick. Wyjście na plateau będzie największym wysiłkiem – ten odcinek ma 6-7 km, stromiej jest tylko na końcówce, już przy samym słynnym kotle Lochnagaru. Do tego momentu jest dreptanina przez wrzosy:

Kocioł w rzeczy samej jest piękny. Zdjęcia i relacja z poprzedniej wycieczki tu: >>LINK<

Tym razem dosyć się nam śpieszyło, więc nie mogliśmy sobie pozwolić na poświęcenie mu należytej uwagi.

Jak wspomniałam główne wyzwanie to wspiąć się na płaskowyż. Delikatne wybrzuszenia munrosów stanowią po prostu jego najwyższe punkty. Że znajdujemy się w górach i to jak na Szkocję całkiem wysokich, czuć dopiero kiedy jesteśmy blisko krawędzi plateau, tak jak poniżej – placek po lewej to munro Carn a’Choire Bhoidheach. Również posiada bardzo ładny kocioł, o wiele mniej znany niż sąsiedni kocioł Lochnagaru. Poszliśmy na wzniesienie na samej krawędzi kotła, The Stuic, żeby popodziwiać widoki. 

Z The Stuic na wierzchołek naszego pierwszego munrosa był moment.

Krajobraz płaskowyżu Mounth. Jakże inny od Kintail. Nie da się znaleźć w Highlandzie dwu bardziej różniących się typów krajobrazu górskiego (pomijam Cuilliny bo one są w ogóle do niczego lokalnego niepodobne).

Podejście na kolejnego munro Carn an t-Sagairt Mor jest tak łagodne że trudno sobie wyobrazić że może być jeszcze łatwiej (a będzie…). W tle numer trzy Cairn Bannoch.

Carn an t-Sagairt Mor ma dwa wierzchołki oznaczone kopcami, z których południowy jest wyższy (na zdjęciu północny). To co najciekawsze znajduje się na zboczach: szczątki wojskowego samolotu który rozbił się z nieznanych przyczyn w 1956 roku. Fragmenty są porozrzucane na dość sporym obszerze ale parę z nich leży zaledwie kilkadziesiąt metrów na wschód od północnego wierzchołka.

Na Cairn Bannoch jest spacer, dlatego tak się zagadaliśmy że z tego odcinka prawie nie ma zdjęć.

Wierzchołek tym razem jest oczywisty, bo przykryty naturalną czapą z kamieni.

Ostatni munrosowy odcinek – na Broad Cairn – to po prostu promenada. Bardzo ciężko uwierzyć że te dwa wyprztyki w plateau są na tyle prominentne żeby mieć status munrosów. Obniżenie pomiędzy nimi ma w najniższym punkcie, o ile dobrze czytam mapę, 934 m n.p.m. Ależ różnica po zdobywanych w pocie czoła czterech munrosach Loch Mullardoch, z których każdy stanowił samodzielną, potężną górę.

Wierzchołek Broad Carn jest również ubrany w kamienną czapeczkę.

Widok z Broad Carn na Loch Muick jest niewątpliwie piękny, ale mnie fascynuje głównie rzeźba terenu, a dokładnie płaskowyże z trzech stron. Nawiasem widać (choć przy tym rozmiarze zdjęcia dojrzenie ścieżek jest problematyczne) niemal całą drogę zejściową, która najpierw schodzi na płaski teren ponad jeziorem, potem niewidocznymi od tej strony zygzakami zbiega stromo nad wodę i wreszcie kontynuuje do lasku w którym znajduje się parking.

Zaoferowano nam rzadką opcję zrobienia zdjęcia grupowego, więc skorzystaliśmy:

Poniżej Broad Cairn i plateau ze ścieżki nad jeziorem. Z dołu czuć ten ogrom i trudno uwierzyć że kiedy się po tym łazi człowiek ma wrażenie zaliczania kolejnych garbków, nie czując w ogóle wysokości.

Na końcowym odcinku spotkaliśmy dwa renifery. Nie były przesadnie płochliwe ale też nie dążyły do konfrontacji. Jeden umknął w dół zbocza:

Drugi natomiast w górę, i bardzo przebiegle się zakamuflował 😀 

Do Spittal of Glenmuick doszliśmy nieco obolali, ale nie było porównania z wycieczką nad Loch Mullardoch pomimo podobnej odległości i takiej samej liczby zdobytych munrosów. Jest to chyba najłatwiejsza wielomunrosówka jak dotąd, nawet sąsiednie cztery munrosy Glen Shee wspominam nieco ciężej. Jedyne co może zmęczyć to dystans bo podejść jest naprawdę niewiele. Polecam oczywiście w wersji z Lochnagarem, w sumie z perspektywy myślę że nie stanowiłoby różnicy gdybyśmy jednak na niego weszli. 

Mapka ASAP.



Derry Cairngorm

 

 Nr 161, Derry Cairngorm

Wymowa: angielska

Znaczenie nazwy: blue peak of Glen Derry (za MunroMagic)

Wysokość: 1155m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 20.

Data wejścia: 7.8.15

 

Derry Cairngorm deptany samodzielnie to jedna z krótszych wycieczek w Cairgormsach, niewiele ponad 20 km. Wycieczka składa się z dwóch etapów: najpierw drogą przez Glen Lui to Derry Lodge, a stamtąd niemal od razu marsz do góry, skąd długie ramię serią kop wyprowadza na szczyt. 

Spacer przez Glen Lui z jej starodrzewami i wijącą się wężowo rzeką to zawsze przyjemność. W tę stronę oczywiście 😉

Kawałek za Derry Lodge rozpoczyna się podchodzenie. Aż do samego końca ścieżka jest bardzo dobra i praktycznie niemożliwa do zgubienia. Ten wstępny kawałek jest najbardziej stromy, kiedy dostaniemy się na pierwszą kopkę reszta drogi jest na wielu odcinkach niemal pozioma. To na ostatnim planie to już okolice szczytu.

W panoramie wyróżnia się masyw Beinn a’Ghlo:

Niestety załamanie pogodowe uniemożliwiło ukazanie pełnego uroku Cairngormsów na zdjęciach. Na żywo skala i kubatura tych gór robią wrażenie niezależnie od ich względnie łagodnych linii. Piszę „względnie” bo kotły i zerwy też tam gdzieniegdzie są i prezentują się spektakularnie.

Ogólnie rzecz biorą owszem są to kopy ale kopy którym należy się szacunek.

Wierzchołki są dwa, niemal tej samej wysokości. Właściwy jest ten północny.

Po zrobieniu zdjęcia od razu rozpoczęliśmy odwrót bo deszcz zacinał, a tymczasem okazało się że gdybyśmy posiedzieli na szczycie ze 20-30 minut zrobiłyby się takie warunki:

Nie pierwsza i nie ostatnia taka sytuacja w górach. Przynajmniej powrotny spacer przez Glen Lui odbył się w przyjemnych okolicznościach przyrody. Ponadto po raz pierwszy wracając tamtędy nie czułam się kompletnie wypluta, tak łagodna i nieforsowna jest trasa na tę górę.

Poniżej widać całe podejście na Derry Cairngorm czyli tę symetryczną kopułkę na ostatnim planie.

 

Gdyby komuś było mało z Derry Cairngorma można kontynuować na Beinn Mheadhoin albo nawet Ben Mcdui. Tę pierwszą opcję rozważaliśmy, ale ostatecznie pogoda zdecydowała za nas. W takiej formie jak poszliśmy jest to lekka wycieczka a jednak wyprowadza w samo serce Cairngormsów.

 

An Socach


Nr 153, An Socach

Wymowa: an sokak

Znaczenie nazwy: the snout ;D (za MunroMagic)

Wysokość: 944m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 227.

Data wejścia: 11.4.15


Kolejne wyjście miało być mniej forsowne i gdzieś blisko. Padło na Glen Shee (dwie godziny jazdy) i pojedynczego munrosa. Cała trasa to blisko 15 km. 

Start z drugiego (patrząc od południa) parkingu za Glenshee Ski Centre, przy niewielkim acz charakterystycznym lasku.

Pierwsze 3 kilometry idziemy doliną. Krajobraz – typowo dla wschodnich płaskowyży – jest raczej księżycowy oraz mocno obły, ale widoczność i światło sprawiały, że było po prostu pięknie.

Za strumieniem (był, jak to o tej porze roku, dość głęboki i trochę się tam nakombinowaliśmy jak przejść bez przemaczania butów) należy zacząć się wznosić (są ścieżki) orientując się na konkretnych rozmiarów kopczyk widoczny po lewej. Nachylenie zbocza jest niewielkie, idzie się fajnie.

To poniżej to początek wału szczytowego – najstromsze podejście na trasie. Niższego (o 6 metrów) drugiego wierzchołka nie widać, ale z tego co widać już na niego niedaleko. Również jest oznaczony kopcem. To jest ten rodzaj gór że bez kopczyków w życiu nie dałoby się na 100% ustalić że stało się na najwyższym punkcie.

Okolice Glen Shee zawsze o tej porze roku wyglądają jak obraz akwarelowy. Lubię też poczucie przestrzeni. Choć góry są tu naleśnikowate chętnie do nich wracam. Zostało nam tu jeszcze osiem munrosów.

Na wale szczytowym paskudnie wiało, nie tak żeby przewracać, ale temperatura odczuwalna zdecydowanie poniżej zera. W ruch poszły maski a wkrótce także kurtki oraz zimowe rękawice.

Wierzchołek to kumulacja drugiego z garbików na II planie. Plan III, wyższy, to są własnie jedne z tych munrosów na których jeszcze nie byliśmy. Nie da się ukryć że An Socach do spektakularnych nie należy… We mgle byłaby to strata czasu, ale pogoda ocaliła dzień.

Pięknie lansowały się Cairngormsy. Nawiasem pozwalam sobie na odrobinę prywaty. Otóż Mariusz i Marcin uważają że jestem okropną fe purystką, ponieważ poprawiam ich kiedy nazywają Cairngormsami cały teren Cairngormskiego Parku Narodowego, w tym również teren Glen Shee. Marcina jeszcze załóżmy rozumiem ale Mazio, jak współautor bloga i osoba słusznie pretendująca do miana ogarniętej w temacie szkockich gór, powinien wiedzieć lepiej.

Dla Mariusza, cytat z Wikipedii >>LINK<<:

Although The Cairngorms are within the Cairngorms National Park, they are only a part of it. Watson (1975) delineates the main Cairngorm massif as being between Aviemore in the north-west, Glen Gairn, Braemar in the south-east, and Glen Feshie in the south-west.

Czyli tak, o:

Amen.

(Cairngormsy to te wysokie na ostatnim planie):

To naprawdę dobrze, że wierzchołek jest oznaczony 😉

Powrót tą samą drogą: dwa kilosy wału szczytowego, zejście, wypłaszczenie z kopcem, kolejne zejście. Potem strumień i marsz doliną.

Pod koniec doliny pasły się konie, na tle nagłej a krótkiej zamieci wyglądało to malowniczo, zwłaszcza jeden siwek. On też się nami zainteresował.

Ruszył prosto na Marcina i mnie, dał się pogłaskać po pysku… Szybko jednak okazało się że nie interesują go pieszczoty a żarcie. Żarcie niosłam ja. Koń wyczuł tattie scones, bekon, serek brie i czekoladę – ogólnie takie raczej mało końskie smaki? Ja tam się zresztą nie znam.

Trochę mnie zestresował (no kurcze, wielkie bydlę z jeszcze większymi zębami!) ale panowie zamiast pomóc mieli polewkę. W końcu Mazio się zlitował, wyjął tattie scone’a i dał zwierzęciu – owo zaczęło żreć, a my pośpiesznie się oddaliliśmy.

Wycieczka bardzo przyjemna i luzacka, taki bardziej spacer – zwłaszcza w porównaniu do poprzedniej. Niby plaskacz, ale w ładną pogodę polecam!

Carn a’Mhaim


Nr 133, Carn a’Mhaim

Wymowa: karn a waim

Znaczenie nazwy: cairn like peak of the large rounded hill (za MunroMagic)

Wysokość: 1037 m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 95.

Data wejścia: 7.6.14

Cairngormsy po ostatniej morderczej wyrypie czekały na nas ponad półtora roku. Teraz po wycieczce mogę powiedzieć, że brakowało mi ich!

Start z dobrze znanego nam parkingu w położonym paręnaście km od Braemar Linn of Dee (mapki z poślizgiem, ale robię, więc ta też prędzej czy później się pojawi :P), skąd wędrujemy szeroką, piękną i bardzo "północną" (arktyczna fauna i flora) Glen Lui. Ludzi – pieszych i cyklistów – sporo, ale poczucie dzikości terenu, odległości od cywilizacji mam tam zawsze. Odcinek do Derry Lodge idzie prawie cały czas po płaskim więc jest mnóstwo czasu na rozgrzanie się. 

Lui Water, a w oddali wyłania się jeszcze przez nas niezdeptany Derry Cairngorm:

Carn a’Mhaim pokazuje się stosunkowo szybko. To góra po prawej. Nie wygląda zbyt imponująco. Na tym etapie wydawało nam się, iż to będzie jeden z tych munrosów typowo do zaliczenia z bonusem w postaci dania sobie w dupę, jak to w Cairngormsach. 

Widać ściechę. Najwyższy widoczny punkt jest przedwierzchołkiem, od szczytu właściwego oddziela go płytkie siodło. Widać, że z tą akurat górą dużo roboty nie będzie…

Wschodni kocioł masywu Ben Macdui prezentował się natomiast już całkiem spektakularnie – i jest to chyba najlepszy rys tej góry, poza tym imponującej tylko wysokością. Nie trzeba koniecznie dochodzić do Luibeg Bridge, zależnie od stanu wody można przeprawić się przez rzeczkę wcześniej i ściąć kawałek trasy.

Na Carn a’Mhaim faktycznie wchodziło się jak złoto: dość połogie zbocze, niezbyt długie podejście… Technicznie jeden z najłatwiejszych munrosów.

Widok na Glen Lui z dominującym horyzont masywem Lochnagaru. Klasyczny cairngorm spirit: przestrzeń, powietrze, odległość. Spędziliśmy z kwadrans leżąc na zboczu, grzejąc się w słońcu i pijąc ten klimat.

Czyli reasumując, Carn a’Mhaim nie prezentuje się bynajmniej spektakularnie… Jest bardzo prosty do wejścia, nie powala wysokością… A jednak kiedy osiągnęliśmy rejon szczytu okazało się że ten munros z całą pewnością jest wart odwiedzenia dla samego siebie, nie wyłącznie odhaczenia pozycji na liście. A konkretnie, dla niepowtarzalnego (bo byliśmy na sąsiednim Macduiu i to nie to samo), wspaniałego widoku na Lairig Ghru i flankujące ją szczyty.

Najbliżej znajduje się niewiele niższy Devil’s Point, górka która teoretycznie powinna być totalnie przytłoczona ogromnym sąsiadem Cairn Toulem, a dzęki swojemu charakterowi rwie oczy najbardziej ze wszystkich widocznych szczytów. Cairn Toul, trzeba oddać sprawiedliwość, wydaje się naprawdę olbrzymi, podobnie wyłaniający się zza niego Braeriach. To są najwyższe góry Szkocji i choć brak im śmiałych linii Czarnych Cuillinów czy gór Torridonu, czuć tę wielkość.

Widokowi smaczku dodawał fakt iż na większości szczytów już byliśmy.

Obowiązkowe (nie wszystkie publikuję, bo zdarzają się nieudane, ale wszystkie szczytowe foty oprócz jednej posiadam) ;P:

Fascynująca mnie już od dawna Glen Geusachan oraz dwa munrosy na których jeszcze nie byliśmy, Beinn Bhrothain i Monadh Mor:

Macdui… Oprócz zaprezentowanego wcześniej kotła nie wygląda spektakularnie. Owszem, jest wielki, ale to taki kloc. Nie wytrzymuje konkurencji z Ben Nevisem. Wejść warto, dla widoków, ale nie jest to moja ulubiona góra.

Z Carn a’Mhaim na Macduia można przejść początkowo obniżając się do przełęczy pomiędzy nimi granią Ceann Crionn ("cienki koniec"). Zeszliśmy nią na przełęcz – przyjemny i dość nietypowy spacer, bo faktycznie jest to grań (nie super wąska, ale grań), czyli rzecz w Cairngormsach niemal niespotykana.

Z przełęczy zeszliśmy na dzika bezimienną dolinką. Ścieżki nie stwierdzono, ale ktoś tam na pewno bywa (był ślad buta). Baliśmy się że trafimy na bagno, tymczasem było (jak na szkockie warunki) całkiem znośnie, nawet nie przemoczyłam butów. Spod nóg pryskały żaby, ptactwo i jaszczurki, a nawet zdarzyło nam się upolować fotograficznie… węża 🙂

Niżej dobiliśmy do ścieżki biegnącej doliną pomiędzy Macduiem a Derry Cairngorm (dolina na zdjęciu), i kontynuowaliśmy nią aż do Derry Lodge, przez większość czasu równolegle do wariantu którym podchodziliśmy.

Cała tura to ok. 26km i muszę przyznać że w drodze powrotnej Glen Lui już mi się nie wydawała taka ponętna… Odcinek od mostu do parkingu mnie wręcz dobił. I pomyśleć, że zrobiliśmy tylko jednego munrosa…

Powtarzam, żeby było jasne: Carn a’Mhaim warto odwiedzić. Nie jest to super popularny czy bardzo znany munros, nie pokonuje się epickich trudności, ale jest tam po prostu pięknie i przy dobrej pogodzie niesamowite wrażenia gwarantowane.

(Zakwasy też…)


Beinn a’Ghlo

Nr 128, Carn Liath; nr 129, Braigh Coire Chruinn-bhalgain; nr 130, Carn nan Gabhar

Wymowa: karn lija; brei kori krun walagan; karn nan guur

Znaczenie nazwy: grey hill; height of the corrie of the round lumps; peak of the goats (za MunroMagic)

Wysokość: 975m n.p.m.; 1070m n.p.m.; 1121n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 181.; 66.; 32.

Data wejścia: 3.5.14

Beinn a’Ghlo (wym. bin a glou) to potężny, wieloszczytowy i rozgałęziony masyw, który wg przytoczonej przez McNeisha legendy posiada 19 kotłów, a kiedy w dowolnym z nich odpalić strzelbę wystrzał będzie słyszalny we wszystkich pozostałych (nie żeby ta informacja coś wnosiła ale stanowi dobry speech opener ;P). Za Blair Atholl skręcamy na Old Bridge of Tilt, a za maleńkim Middlebridge single trackiem w prawo, do parkingu nad Loch Moraig (mapka jutro). Pierwszy ze szczytów masywu, munros Carn Liath ze swą zerodowaną ściechą jest nawiasem doskonale widoczny z A9 i mijaliśmy go już ze sto razy, a pierwszą połowę tego na totalnym nieświadomcu iż jest to część tej znanej nam z przewodników i popularnej trasy. Tu Carn Liath z początku tury:

Za plecami na kolejnych planach towarzyszyły nam m. in. wciąż mocno ośnieżony Lawers oraz Schiehallion, zaś po lewej ręce zdeptany przed rokiem Carn a’Chlamain >>LINK<<. Klimaty typowo wschodnio-cairngormskie, przestrzeń i chillout.
To pierwsze podejście jest najdłuższe. Powyżej kopiec na wierzchołku:
Oraz Vespa na kopcu:
Tu zaś reszta trasy. Powiem szczerze że wyglądało to dosyć serio: dwie całkiem konkretne góry do pokonania, dwie całkiem niskie przełęcze, a trzeba jeszcze wrócić. W praktyce okazało się że nie było absolutnie problemu. Tak jak czasem ulegam w górach złudzeniu optycznemu że do celu jeszcze tylko kawałek a okazuje się że kawał, tak tu wystąpiło zjawisko odwrotne.
Zwłaszcza Braigh Coire Chruinn-bhalgain prezentował się imponująco, kubatura niczym z Tatr Zachodnich.
Trasa z początku prowadzi łagodnym grzbietem Beinn Mhaol: bardzo malowniczy odcinek.
Tu jeszcze oba munrosy w kadrze z doliną: dzieląca je przełęcz leży na wysokości 847m. Nie wiem czemu wydała mi się sporo głębsza.
Na drugiego munrosa, tego o strasznej nazwie wchodzi się bardzo łagodnie.
Carn Liath okazał się wcale fotogeniczną małą górką…
Zbliżenie na finałowego munro Carn nan Gabhar: widać iż posiada trzy wierzchołki oznaczone kopcami. Drugi i trzeci są praktycznie tej samej wysokości, mylące jest też to że na drugim znajduje się trianguł. Właściwy wierzchołek to jednak ten trzeci. 
Kolejny dowód na fotogeniczność Carn Liath:
Nasz zeszłoroczny munro Carn a’Chlamain wyglądał z góry jak naleśnik. Acz wycieczka na niego nas poczesała, co prawda jedynie przez swoją długość oraz przez to że cały dystans, w tym maskarycznie długą Glen Tilt, przeszłam w scarpach które na płaskiej drodze masakrują stopy (przynajmniej ja tak mam).
Na drugim szczycie dotarło do mnie, że jednak dobijemy dziś do 130!
Na ostatni również poszło sprawnie: ekspresowe zejście na przełęcz, kawałek ciut stromszego zbocza, łagodny grzbiet. Na środkowy wierzchołek też weszłam i mam zdjęcia (a, tak na wszelki… One naprawdę sprawiają wrażenie położonych na tej samej wysokości ;P). 
Widoki obejmowały płaskowyż Mounth, Cairngormsy oraz Drumochtery. Łagodnie rolujący się krajobraz, liczne w tym rejonie spektakularnie kotły pochowane dla oka, z braku charakterystycznych kształtów ciężko dopatrzeć się nawet odwiedzonych szczytów, ogólnie Naleśnikowa Kraina. Zdecydowanie nie West Highland. Ale ten klimat też lubię.
Zeszliśmy do przełęczy pomiędzy drugim i trzecim munrosem. Zbiega stamtąd ścieżka. Nie powtórzcie naszego błędu i niżej obierzcie jej wariant po PRAWEJ stronie strumienia. Ponieważ poszliśmy lewą nadłożyliśmy sporo po wrzosach i bagnach. Postaram się to w miarę precyzyjnie zaznaczyć na mapce. 
Powrót to ponad 10km, a cała trasa ma 21. Na Scottish Hills zalecają żeby pokonywać ją w przeciwnym kierunku, bo ten marsz przez wrzosy mniej dokucza kiedy człowiek jest jeszcze świeży. Muszę przyznać że nie jest to idea głupia. Tym niemniej, niezależnie od kierunku, Beinn a’Ghlo jest malowniczym i ciekawym celem. Te wszystkie podejścia dały mi w kość o wiele mniej niż się spodziewałam. Wydaje mi się że na poprzedniej wycieczce umordowałam się znacznie bardziej, pomimo lepszego samopoczucia wyjściowego. Całkiem lekka opcja ogarnięcia trzech munrosów.


Cairn of Claise, Tom Buidhe, Tolmount i Carn an Tuirc


Nr 113, Cairn of Claise; nr 114, Tom Buidhe; nr 115, Tolmount; nr 116, Carn an Tuirc

Wymowa: kern o kleś, tom bui; tol-mun; karn an turk

Znaczenie nazwy: cairn like peak of the grassy hollow; yellow hill; valley hill; cairn like peak of the wild boar (za MunroMagic)

Wysokość: 1064m n.p.m.; 957m n.p.m.; 958m n.p.m.; 1019m n.p.m.

Pozycja na liście munrosów: 71.; 204.; 202; 113.

Data wejścia: 6.07.13


Płaskowyże na południe od Cairngormsów to idealne miejsce do ponabijania sobie munro-licznika. Jak już się raz człowiek wbije na plateau, to może natrzaskać murosów na ile tylko starczy mu determinacji, oraz oczywiście czasu. Przewyższenia pomiędzy szczytami są niewielkie, podejścia łagodne, niemal wszędzie łatwy akces prosto z szosy więc nie trzeba robić takich chorych odległości jak w Cairngormsach. Tym razem padło na cztery munrosy które najłatwiej zdobywać z Glen Shee – i tam też przenocowaliśmy.

Nie jest to moja ulubiona dolina, ale swój specyficzny urok ma. Krajobraz jest tu księżycowy, tylko łagodnie falujące nagie wzgórza i – za każdym razem! – rekordowa ilość zabitych królików na szosie. 

Startujemy z ponad 600m n.p.m., co również bynajmniej nie utrudnia ogarnięcia kilku munro-sztuk od jednego machu.

Image Hosted by ImageShack.us

Początek trasy na parkingu nieopodal centrum narciarskiego. Pierwsze podejście jest zarazem najdłuższe, bo musimy się na ten płaskowyż wbić. Wędrujemy wzdłuż wyciągów i płotów wznoszącymi się łagodnie zboczami munro Glas Maol, na którego wierzchołku już byliśmy, tym razem więc należało go ominąć. 

Image Hosted by ImageShack.us

Niestety już na plateau pojawił się problem: chmury zakryły nas całkowicie, a wiadomo jak to jest na płaskowyżach bez widoczności. Żadnych puntów orientacyjnych, ścieżek jest więcej niż jedna i wszystkie wątłe (z powodu łatwości terenu ludzie chodzą milionem wariantów), po paru minutach można kompletnie się zamotać. Po dobrych 40 minutach kluczenia z kompasem wciąż nie byliśmy pewni czy idziemy w dobrym kierunku a czy nie na Glas Maol na przykład. Na szczęście w chmurach zaczęły robić się dziury, co prawda tylko na chwilę ale wystarczyło żeby mniej więcej zorientować się w kierunkach. W końcu natrafiliśmy ponadto na ścieżkę która wydawała się bardziej ewidentna.

Na pierwszego munrosa, Cairn of Claise idzie się terenem tak łagodnie nachylonym że w ogóle nie czujemy iż jesteśmy w górach. Na podejściu odsłaniało się nam już całkiem sporo na północnym wschodzie, niestety kolejny munros (Tom Buidhe) wciąż ginął w chmurzyskach i zanosiło się że będziemy go szukać na czuja.

Tego wyprztyka na drugim planie w ogóle nie wzięliśmy natomiast za oddzielną górę, dopóki mapa nie uświadomiła nam jednoznacznie iż jest to nasz trzeci w kolejce, Tolmount:

Image Hosted by ImageShack.us

Taki to już naleśnikowy urok płaskowyżu Mounth!

Ten z kolei Mount Pancake to nie co innego a Tom Buidhe. Nie można powiedzieć by wspinaczka stanowiła wyzwanie…

Image Hosted by ImageShack.us

Jednakowoż zanim ruszyliśmy zdobywać owe strzeliste turnie, trzeba było wbić się na szczyt Cairn of Claise. Pogodowo wciąż jeszcze było słabo co w połączeniu z tym akurat typem krajobrazu powodowało że nie chciało się za bardzo wyciągać aparatów. Niemniej fotka szczytowa obowiązkowa:

Image Hosted by ImageShack.us

Przynajmniej w międzyczasie chmury poszły sobie i zrobiło się całkiem przyjemnie oraz – dzięki niebieskiemu niebu – choć odrobinę bardziej dekoracyjnie, nawet Tom Buidhe zaczął się wydawać o promil czy dwa smuklejszy:

Image Hosted by ImageShack.us

Te Andy to natomiast kontynuacja w kierunku Lochnagaru, gdzie będzie można zrobić pętlę tym razem pięciomunrosową.

Image Hosted by ImageShack.us

Na Tom Buidhe, absolutnie nie czując że zdobyło się już dwa munrosy:

Image Hosted by ImageShack.us

Z Toma na Tolmounta jest moment. I właśnie Tolmount, ten jak go nazwałam wyprztyk, sprawił przyjemną niespodziankę: z niepozornego szczyciku odsłonił się zaskakująco uroczy widok na ukrytą Glen Callater z adekwatnie nazwanym Lochem, oraz cairngormskie olbrzymy Beinn a’Bhuird i Ben Avon, które dały nam popalić we wrześniu:

Image Hosted by ImageShack.us

Na czwartego munrosa, Carn an Tuirc, trochę się idzie, ale znów baaardzo łagodnie. Pogoda unormowała się już całkowicie, a ładne światło sprawiało że otoczenie nagle zaczęło wydawać się całkiem malownicze a brak charakteru stracił zupełnie na znaczeniu.

Image Hosted by ImageShack.us

… acz pozostawał niekwestionowalny.

Image Hosted by ImageShack.us

W tle Glas Maol, najwyższy munro w okolicy:

Image Hosted by ImageShack.us

Jakkolwiek nie powiem żebym czuła w nogach te cztery munrosy, finałowy szczyt powitałam z ulgą. Nie jest to trasa ekstremalna ale swoją długość ma.

Image Hosted by ImageShack.us

Poniżej odcinek jaki musieliśmy przejść szosą: od parkingu w Glen Clunie (po prawej) do centrum narciarskiego w Glen Shee.

Image Hosted by ImageShack.us

Zejście jest proste: rumowiskiem na rympał, i poniżej zaczyna się piękna, szeroka ściecha która wyprowadza na sam parking (na mapie jest coś nie tak, jestem na 100% pewna że zaznaczyłam trasę dobrze). Całkiem przyjemny odcinek w porównaniu z marszem szosą. Szosą idzie się bowiem pod lekką, ale wyczuwalną górkę, modląc się by żaden motocyklista o cię nie zahaczył oraz slalomując pomiędzy mniej lub bardziej zmasakrowanymi trupkami królików.

Wycieczkę zakończyliśmy w kafejce centrum narciarskiego, pałaszując burgery. W okolicy mamy jeszcze osiem munrosów, ale na razie będą musiały poczekać.

Trasa do nabicia wspomnianego licznika IDEALNA. Gdybym jednak nie dbała o licznik a jedynie o estetykę, spróbowała bym raczej Glen Callater – widać, że piękne miejsce i można się z niej wspiąć na co najmniej kilka górek.